فرم اصلی در مجموعه آزمونهای استعداد عمومی (GATB)
فرم اصلی یکی از اجزای مهم مجموعه آزمونهای استعداد عمومی (GATB) است که با هدف سنجش جنبههای مختلف استعداد طراحی شده است. این مجموعه آزمون توسط اداره استخدامی آمریکا از سال 1947 تدوین شده و شامل شش آزمون مختلف است که تواناییهای متعددی را میسنجند.
اجزای مجموعه آزمونهای استعداد عمومی
- استعداد درک کلامی
- استعداد عددی
- تجسم فضایی
- جور کردن شکل (مجموعهای با 7 عامل مختلف)
- جور کردن ابزار (دارای دو عامل: میزان آشنایی با ابزارها و میزان کاربری آنها)
ویژگیهای فرم اصلی
فرم اصلی شامل دو زیرمجموعه سوال است:
- کاربرد ابزار: 49 سوال
- جور کردن شکل: 36 سوال
این آزمونها به دو صورت عملیاتی و مداد-کاغذی اجرا میشوند. زمان استاندارد برای آزمون جور کردن ابزار 6 دقیقه و برای جور کردن شکل 5 دقیقه است (عریضی، 1382).
روش اجرا و نحوه نمرهدهی
در آزمون جور کردن شکل، فرد باید دو شکل مشابه را پیدا کرده و آنها را در پاسخنامه مشخص نماید. به همین ترتیب، در آزمون جور کردن ابزار، فرد بایستی دو ابزار مشابه را شناسایی و علامتگذاری کند.
روایی فرم اصلی
فرم اصلی از نظر روایی در ابعاد مختلف مورد تایید است و شامل موارد زیر میباشد:
- روایی ظاهری
- روایی سازه
- روایی محتوا
- روایی پیشبین: تحقیقات عبدالبسیط و عبدالعزیز (1993) و کالینز (1994) نشان دادهاند که این آزمونها برای انتخاب مهندسان، خلبانان و انجام مهارتهای تخصصی اعتبار بالایی دارند.
- روایی همزمان: پژوهش جنرت (2003) ارتباط عملکرد در آزمون تجسم فضایی را با هوش عمومی تایید کرده است.
پایایی فرم اصلی
این آزمونها دارای پایایی قابل توجهی هستند و روشهای مختلفی برای سنجش پایایی آنها به کار گرفته شده است:
- اسپیرمن براون
- کودر ریچاردسون
- بازآزمایی: مطالعه رالف و تیلور (1980) سطح پایایی بالا را با استفاده از دادههای بازآزمایی تایید کرده است.
- آلفای کرونباخ
- فرمهای موازی
- تنصیف
کاربرد و مراجع
فرم اصلی اعضای کلیدی مجموعه آزمونهای استعداد عمومی است که در زمینه سنجش استعداد کاربرد دارد. اطلاعات و هنجاریابی آن در پژوهشهای مختلفی مانند مقاله عریضی و همکاران (1382) منتشر شده است.