فرم اصلی پرسشنامه اعتیاد به اینترنت کاپلان (GPIUS)
این فرم اصلی بخشی از پرسشنامه اعتیاد به اینترنت کاپلان یا به انگلیسی Generalized Pathological Internet Use Scale است که برای سنجش پیامدهای منفی، شناختی و رفتاری مرتبط با استفاده بیمارگونه از اینترنت طراحی شده است. این ابزار در سال 2001 توسط کاپلان ارائه شده و شامل 29 سوال است که در قالب قلم و کاغذی اجرا میشود.
ساختار فرم اصلی
پرسشنامه کاپلان دارای 7 زیرمقیاس اصلی به شرح زیر است:
- کسب مزیت اجتماعی (سوالات 3،4،5،6،7،8،11،27،28)
- صرف زمان بیش از حد در اینترنت (سوالات 15،18،19،20،21)
- پیامد منفی استفاده از اینترنت (سوالات 11،13،14،15،16،17،26)
- اشتغال ذهنی نسبت به اینترنت (سوالات 12،20،22،23،24،25،26)
- تغییر خلق (سوالات 1،2،3،22،26)
- علائم اجتماعی (سوالات 7،9،18،25،26،27،28،29)
- تأثیر بر عملکرد شغلی و تحصیلی (سوالات 8،9،10،11،12،13،14)
روش نمره گذاری مبتنی بر مقیاس لیکرت است که هر سوال از 1 (کاملاً مخالف) تا 5 (کاملاً موافق) امتیازدهی میشود. بهترین نقطه برش بالینی این پرسشنامه عدد 63 است.
ویژگیهای روایی
فرم اصلی دارای شاخصهای مختلف روایی است که شامل موارد زیر میشود:
- روایی ظاهری
- روایی سازه
- روایی محتوا
- روایی پیشبین
- روایی همزمان
در بررسی روایی سازه، مطالعات متعددی مانند کاپلان (2002) نشان دادهاند که فرم دارای ساختار هفت عاملی منطبق بر نظریه اصلی درباره مفهوم GPIU است. همچنین در تحقیقات دیگر مانند هوانهوان و همکاران (2009) تحلیل عاملی مولفههای اصلی، شش عامل را استخراج کرده است که تایید کننده اعتبار ساختاری پرسشنامه میباشد.
ویژگیهای پایایی
پایایی فرم اصلی توسط شاخصهای متنوعی ارزیابی شده است که مهمترین آنها آلفای کرونباخ است. نتایج مطالعات نشان دادهاند:
- در مطالعه کاپلان (2002)، آلفای کرونباخ بین 0.78 تا 0.85 گزارش شده است.
- در پژوهش کاپلان، ویلیامز و یی (2009)، میزان آلفا به 0.93 رسید.
- در مطالعه کیم و دیویس (2009)، پایایی درونی برابر با 0.92 گزارش شده است.
سایر روشهای پایایی که در فرم بررسی شدهاند شامل اسپیرمن براون، کودر ریچاردسون، بازآزمایی، فرمهای موازی و تنصیف میباشند.
کاربرد فرم اصلی
این پرسشنامه به عنوان ابزاری معتبر و قابل اتکا برای سنجش ابعاد مختلف استفاده مشکلزا از اینترنت کاربرد دارد و میتواند در پژوهشها، مشاورهها و برنامههای پیشگیری و درمان اختلالات مرتبط با اعتیاد به اینترنت مورد استفاده قرار گیرد.