پرسشنامه جهتگیری مذهبی: فرم اصلی
پرسشنامه «جهتگیری مذهبی» که در انستیتو روانپزشکی تهران و مرکز تحقیقات بهداشت روان توسعه یافته است، روشی معتبر برای سنجش جهتگیری درونی و بیرونی مذهبی در افراد میباشد. این پرسشنامه شامل ۵۴ عبارت است و توسط پژوهشگر آناهیتا شهبازی بین سالهای ۱۳۷۵ تا ۱۳۷۶ ساخته شده است.
ویژگیهای فرم اصلی
- تعداد عبارتها: ۵۴
- زبان: فارسی
- شیوه اجرا: قلموکاغذی
- واکنشهای پاسخدهی: دو گزینهای (بلی/خیر)
روش نمرهدهی
هر عبارت دارای نمره خام (۰ یا ۱) میباشد که بر اساس انتخاب گزینه «بلی» یا «خیر» ثبت میشود. کلید تصحیح به گونهای طراحی شده است که نمرات مربوط به عبارات جهتگیری بیرونی نمرهای کسب نمیکنند و تنها پاسخهای مطابق با جهتگیری درونی مورد امتیازدهی قرار میگیرند. در پایان، مجموع نمرات خام هر فرد، نمره کل او را تعیین میکند.
افرادی که نمره بالایی (بالاتر از میانگین کل نمونه) کسب کنند، به عنوان گروه دارای جهتگیری درونی مذهبی قوی دستهبندی میشوند و کسانی که کمترین نمرات را کسب نمایند، در گروه با جهتگیری برونی مذهبی قرار دارند.
اعتبار و روایی
از نظر روایی، تفاوت معناداری بین نمرات عبارات مربوط به جهتگیری درونی و جهتگیری بیرونی مشاهده شده است که نشاندهنده روایی افتراقی این پرسشنامه میباشد. سایر شاخصهای اعتبار و روایی گزارش نشدهاند.
کاربردها
این پرسشنامه بیشتر در مطالعات روانشناسی دین و مذهب برای شناسایی نوع جهتگیری مذهبی افراد به کار میرود و میتواند در پژوهشهای بالینی و جامعهشناسی مورد استفاده قرار گیرد.