بررسی رابطه بین نگرش مذهبی، مهارتهای مقابله و سلامت روان در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد

خلاصه طرح

هدف از اجرای اين پژوهش تعيين رابطه بين نگرش مذهبی، پاسخهای مقابله و سلامت روان بود که روی دانشجويان دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد اجرا گرديد. تعداد کل دانشجويان اين دانشگاه 1300 نفر بود که از بين آنها 200 نفر بصورت تصادفی انتخاب گرديدند. ابزار مورد استفاده در اين پژوهش 4 نوع آزمون بود که عبارت بودند از: 1. آزمون مقابله مذهبی (خودساخته) 2. آزمون سلامت عموميGHQ (گلدبرگ و هيلر،1972) 3. آزمون نگرش سنج مذهب (گلريز و براهنی،1353) 4. آزمون پاسخهای مقابله (بلينگز و موس، 1981) فرضيه‌های پژوهش شامل دو نوع فرضيه اصلی و فرعی بود که فرضيه‌های اصلی همبستگی بين نگرش مذهبی، نوع پاسخهای مقابله و سلامت روان را مورد بررسی قرار می‌داد و فرضيه های فرعی رابطه نگرش مذهبی را با متغيرهای سن، جنس، وضعيت تاهل و رشته تحصيلی مورد سنجش قرار می‌داد. فرضيه های اصلی پژوهش با استفاده از ضريب همبستگی پيرسون و فرضيه فرعی پژوهش با استفاده از آزمون خی دو مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. نتايج آزمون بطورکلی نشان داد رابطه معنی داری بين نگرش مذهبی و سن (=31/84 , df=4, p<0/01 ) و نگرش مذهبی و جنس (13/16, df=2, p<0/01= ) وجود دارد اما درمورد متغيرهای رشته تحصيلی و وضعيت تاهل چنين رابطه‌ای بدست نيامد. همبستگی بين نگرش مذهبی و سلامت روان درمقياسهای افسردگی، کارکرد اجتماعی، اضطراب و علائم جسمانی به ترتيب برابر بود با 65/0- ، 63/0- ، 70/0- ، 64/0- که نشان از بالا بودن همبستگی نگرش مذهبی و سلامت روان دارد. در قسمت ديگری از اين پژوهش همبستگی نگرش مذهبی و سلامت روان در آزمودنيهائيکه نمره GHQ در آنها بيشتر از 22 بود برابر با: 42/0- و در آنهائيکه کمتر از 22 بود برابر با: 71/0- بدست آمد که نشان می‌دهد افراد با نگرش مذهبی بيشتر از سلامت روانی بهتری برخوردارند. در قسمت ديگر پژوهش نمره آزمون نگرش سنج مذهب به سطوح مختلف از صفر تا 5 طبقه‌بندی گرديد و همبستگی نگرش مذهبی با سلامت روانی در هر سطح مورد بررسی قرار گرفت. نتيجه بدست آمده در اين بخش نشان داد که هرچه ميزان نگرش مذهبی در فرد بيشتر می‌شد همبستگی سلامت روان و نگرش مذهبی هم افزايش می‌يافت. اما اين همبستگی از سطح معينی به بعد نتيجه معکوس دارد بطوريکه همبستگی نگرش مذهبی و سلامت روان در آزمودنيهائيکه نمره نگرش سنج مذهب در آنها از صفر تا 25/1، 25/1 تا 5/2 و 5/2 تا 75/3 بود به ترتيب برابر 1/0- ، 22/0- ، 77/0- بدست آمد. اما آزمودنيهائيکه نمره نگرش سنج مذهب در آنها از 75/3 تا 5 بود اين همبستگی برابر با 01/0 بدست آمد که در مورد سطح آخر نشان از عدم همبستگی بين نگرش مذهبی و سلامت روان داشت. اين نتايج فرضيه اصلی و اول اين پژوهش را تا سطح معينی مورد تاييد قرار می‌دهدو همچنين در قسمت ديگری از اين پژوهش همبستگی بين نگرش مذهبی و پاسخهای مقابله مورد بررسی قرار گرفت. همبستگی بدست آمده در اين رابطه برابر 76/0 بدست آمد که فرضيه اصلی و دوم اين پژوهش را مورد تاييد قرار می‌دهد و نهايتاً اينکه آزمودنيهائيکه نگرش مذهبی در آنها بيشتر بود از شيوه مقابله متمرکز بر هيجان نسبت به شيوه مقابله بر مسئله بيشتر استفاده می‌کردند اما اين تفاوت معنی دار نبود.