فرم اصلی مقیاس نگرشهای ناکارآمد- تجدید نظر شده (DAS-26)
این فرم جزئی از مقیاس نگرشهای ناکارآمد با 26 گویه است که بر اساس فرم الف 40 گویهای ارائه شده توسط بک و ویس من (1978) تهیه شده و در جمعیت بالینی ایران روانسنجی شده است. فرم اصلی به صورت قلم و کاغذ اجرا میشود و نمرهگذاری آن به شیوه مقیاس لیکرت 7 نقطهای است. هدف آن ارزیابی نگرشهای شناخته شده به عنوان نگرشهای پاتولوژیک نسبت به خود، آینده و دیگران میباشد.
ساختار و زیرمقیاسها
این فرم شامل 26 جمله است که از 4 زیرمقیاس اصلی تشکیل شده است:
- کمالگرایی (Perfectionism)
- جلب توجه دیگران (تأیید یا seeking others’ attention)
- جلب رضایت دیگران (seeking others’ satisfaction)
- آسیبپذیری و ارزیابی کارکردی (vulnerability and functional evaluation)
روایی فرم
فرم از نظر روایی دارای شاخصهای زیر است:
- روایی ظاهری
- روایی سازه
- روایی محتوا
- روایی پیشبین: این فرم توانایی پیشبینی سلامت روان را با ضریب 0.56 (بر اساس نمرات GHQ-28) نشان داده است (ابراهیمی و همکاران، 1386).
- روایی همزمان: همبستگی فرم با پرسشنامه اصلی 0.97 گزارش شده است (ابراهیمی و همکاران).
روایی پیشبین فرم
مطالعات نشان دادهاند که این پرسشنامه میتواند شاخص خوبی برای پیشبینی سلامت روان و ابتلا به افسردگی باشد. طبق مطالعه ابراهیمی و همکاران (1386)، نرخ پیشبینی سلامت توسط این مقیاس برابر 0.56 بوده است.
روایی همزمان فرم
براساس گزارش ابراهیمی و همکاران، همبستگی این فرم با پرسشنامه اصلی 0.97 است که نشاندهنده ارتباط قوی بین این دو فرم و اعتبار بالای فرم اصلی است.
پایایی فرم
از شاخصهای پایایی زیر برای این فرم گزارش شده است:
- آلفای کرونباخ: ضریب 0.92 که بیانگر ثبات درونی بالا است (ابراهیمی و همکاران، 1386).
- سایر شاخصها: اسپیرمن براون، کودر ریچاردسون، بازآزمایی، فرمهای موازی و تنصیف نیز از شاخصهای پایایی این مقیاس محسوب میشوند، اگرچه گزارش تفصیلی در دسترس نیست.
کاربرد
این فرم جهت سنجش نگرشها، طرحوارهها و عقاید منفی کاربرد دارد و در مطالعات روانشناسی بالینی و ارزیابیهای مربوط به سلامت روان مورد استفاده قرار میگیرد.
منابع معتبر
مأخذهای اصلی در رابطه با این فرم عبارتند از:
- ابراهیمی، امراله و همکاران (1386). سهم مقیاس نگرشهای ناکارآمد و خرده مقیاس های سلامت عمومی در پیش بینی و نسبت شانس ابتلا به افسردگی، مجله دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد.
- لطفی کاشانی، فرح (1387). تاثیر مشاوره گروهی مبتنی بر رویکرد رفتاری - شناختی در کاهش نگرشهای ناکارآمد، فصلنامه اندیشه و رفتار.