مقیاس نگرشهای ناکارآمد- تجدید نظر شده (DAS-26)
مقیاس نگرشهای ناکارآمد- تجدید نظر شده (Dysfunctional Attitudes Scale) که توسط بک و ویس من در سال 1978 طراحی شده است، ابزاری معتبر و علمی برای سنجش نگرشها، طرحوارهها و عقاید منفی میباشد. این مقیاس به ویژه جهت ارزیابی نگرشهای پاتولوژیک نسبت به خود، آینده و دیگران طراحی شده است و کاربرد بالینی گسترده دارد.
ویژگیهای کلی پرسشنامه
| ویژگی | توضیح |
|---|
| تعداد سؤالات | 26 و 40 گویه |
| زیرمقیاسها |
- کمالگرایی (Perfectionism)
- جلب توجه دیگران (تأیید) (Seeking others’ attention)
- جلب رضایت دیگران (Seeking others’ satisfaction)
- آسیبپذیری و ارزیابی کارکردی (Vulnerability and functional evaluation)
|
| روش اجرا | قلم و کاغذ |
| نمره گذاری | شیوه لیکرت 7 نقطهای مطابق با دیدگاه بک و وایزمن |
| زبان | فارسی (فرمهای مورد استفاده در جمعیت بالینی ایران) |
| کاربرد | سنجم نگرشها، طرحوارهها و عقاید منفی |
زیرمقیاسها و محتوای آنها
این پرسشنامه دارای چهار زیرمقیاس است که هر کدام بخشی از نگرشهای ناکارآمد را به شکلی تخصصی میسنجند:
- کمالگرایی: توجه به ایدهآلهای شدید و بینقص بودن
- جلب توجه دیگران (تأیید): نیاز به جلب تأیید و توجه اطرافیان
- جلب رضایت دیگران: تلاش برای کسب رضایت و پذیرش دیگران
- آسیبپذیری و ارزیابی کارکردی: نگرش نسبت به ضعفها و توانمندیهای فردی
روش نمرهگذاری و روانسنجی
این مقیاس از نسخه 40 گویهای فرم الف که توسط بک و وایزمن تهیه شده است، جهت کاربرد در جمعیت بالینی ایران اقتباس و کیفیت روانسنجی آن مورد تأیید قرار گرفته است. نسخه تجدید نظر شده شامل 26 جمله است که بر اساس یک مقیاس لیکرت 7 نقطهای، از «کاملاً مخالفم» تا «کاملاً موافقم» توسط پاسخدهندگان نمرهگذاری میشود.
مراجع علمی مرتبط
مطالعاتی چون ابراهیمی و همکاران (1386) سهم این مقیاس و زیرمقیاسهای آن را در پیشبینی و نسبت شانس ابتلا به افسردگی بررسی کردهاند. همچنین لطفی کاشانی (1387) تأثیر مشاوره گروهی مبتنی بر رویکرد رفتاری-شناختی را بر کاهش نگرشهای ناکارآمد با استفاده از این ابزار تحلیل نموده است.
