فرم اصلی آزمون نظریه ذهن
این فرم اصلی برگرفته از آزمون نظریه ذهن استیمن (1994) میباشد که برای بررسی توانایی فرد در درک و تفسیر حالتهای ذهنی دیگران یا به عبارتی «خواندن ذهن» طراحی شده است. این آزمون به صورت مصاحبه اجرا شده و شامل تصاویر و داستانهایی است که آزماینده پس از ارائه آنها به آزمودنی، سوالاتی مرتبط مطرح میکند.
جزئیات آزمون نظریه ذهن
- تعداد سوالات: 38 سوال در سه خرده آزمون
- زیرمقیاسها:
- 1. نظریه ذهن مقدماتی: 20 سوال
- 2. اظهار اولیه یک نظریه ذهن واقعی: 13 سوال
- 3. جنبههای پیشرفتهتر نظریه ذهن: 5 سوال
- روش اجرا: مصاحبه و ارائه تصاویر و داستانها با زمان تقریبی 15 دقیقه
- روش امتیازدهی: پاسخها به صورت 1 (صحیح) و 0 (غلط) نمرهگذاری میشوند. مجموع نمرات کل آزمون 78 است و دامنه نمرات خرده آزمونها به ترتیب 0 تا 29، 0 تا 33 و 0 تا 16 میباشد.
روایی آزمون
آزمون دارای چند جنبه از روایی است که عبارتند از:
- روایی ظاهری
- روایی سازه
- روایی محتوا
- روایی پیشبین
- روایی همزمان
روایی همزمان: مطالعهای توسط موریس و همکاران (1999) بر روی کودکان عادی، کودکان اوتیستیک و مبتلایان به اختلالات روان پزشکی انجام شد که نشان داد ضریب همبستگی معناداری بین نمرات آزمون نظریه ذهن و سایر آزمونهای مرتبط وجود دارد که دلالت بر روایی همزمان آزمون دارد.
پایایی آزمون
این آزمون از نظر پایایی نیز بسیار مطمئن است و این موارد تأیید شدهاند:
- ضریب بازآزمایی کل آزمون 0.99 و برای خردهآزمونها 0.80، 0.98 و 0.91 گزارش شده است.
- ضریب آلفای کرونباخ کل آزمون 0.92 و برای خردهآزمونهای اول، دوم و سوم به ترتیب 0.84، 0.86 و 0.85 میباشد.
- مطالعهای جداگانه توسط موریس و همکاران (1999) ضریب آلفای کرونباخ بسیار بالایی برای کل آزمون (0.98) و خردهآزمونها ارائه نمودهاند.
کاربرد آزمون
این آزمون به منظور ارزیابی توانایی شناختی و فهم حالات ذهنی دیگران کاربرد دارد و میتواند در حوزههای روانشناسی، روانپزشکی و علوم اعصاب شناختی برای بررسی عملکرد نظریه ذهن در کودکان و بزرگسالان به کار رود.
منابع و مراجع
قمرانی، امیر؛ البرزی، شهلا و خیر، محمد (1385). بررسی روایی و اعتبار آزمون نظریه ذهن در گروهی از دانش آموزان عقب مانده ذهنی و عادی شهر شیراز. مجله روانشناسی، سال دهم، شماره 2، صفحات 199-181.
Muris, P., Streeneman, P., Meesters, C., Marckelbach, H., Horselenberg, R., Van Den-Hong, T., & Vand Dongen, L. (1999). The tom test: A new instrument for assessing theory of mind in normal children and children with pervasive developmental disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders, 29 (1), 67-80.