فرم اصلی پرسشنامه پرخاشگری پیشدبستانی
فرم اصلی این پرسشنامه با هدف سنجش میزان پرخاشگری در کودکان پیشدبستانی طراحی شده است. این پرسشنامه برگرفته از ابزارهای «پرخاشگری کودکان دبستانی شهیم» و «پرسشنامه پرخاشگری اهواز» بوده و جهت ارزیابی ابعاد مختلف پرخاشگری در کودکان سنین پیشدبستانی به کاربرده میشود.
ویژگیهای ساختاری و شیوه اجرا
- تعداد سوالات: 43 سوال
- شیوه اجرا: قلم و کاغذ
- معیارهای نمرهگذاری: مقیاس لیکرت پنجگزینهای (از 0 تا 4) که سطح بروز پرخاشگری را از «اصلاً» تا «اغلب روزها» نشان میدهد.
- پرسشها توسط مربی مهدکودک تکمیل میشوند.
ابعاد پرخاشگری مورد سنجش
- پرخاشگری کلامی - تهاجمی
- پرخاشگری فیزیکی - تهاجمی
- پرخاشگری رابطهای
- خشم تکانشی
معیارهای روایی و پایایی
این پرسشنامه دارای رواییهای متعدد شامل:
- روایی ظاهری
- روایی سازه
- روایی محتوا
- روایی پیشبین
- روایی همزمان
و پایاییهای متنوع شامل:
- اسپیرمن براون
- کودر ریچاردسون
- بازآزمایی
- آلفای کرونباخ
- فرمهای موازی
- تنصیف (نیمهبهنیمه)
روایی سازه
جهت ارزیابی روایی سازه از روش تحلیل عاملی بهره گرفته شده است. آزمون آماری KMO با مقدار 0/95 میزان بسیار رضایتبخشی برای نمونه فراهم کرده و آزمون بارتلت نیز با سطح معنا دار 0/001 کروی بودن ماتریس همبستگی را تایید میکند. در نهایت تحلیل مولفههای اصلی منجر به استخراج چهار عامل اصلی پرخاشگری گردیده است (واحدی و همکاران، 1387).
روایی همزمان
برای بررسی روایی همزمان، ضریب همبستگی رتبهای اسپیرمن محاسبه شده که مقدار 0.61 با سطح معنا داری 0.01 گزارش شده است (واحدی و همکاران، 1387).
پایایی آلفای کرونباخ
ضریب آلفای کرونباخ کل مقیاس برابر با 0.98 است که بیانگر پایایی بسیار عالی آزمون است. همچنین ضریب آلفا برای زیرمقیاسها به ترتیب عبارتند از:
- پرخاشگری کلامی-تهاجمی: 0.937
- پرخاشگری فیزیکی-تهاجمی: 0.921
- پرخاشگری رابطهای: 0.943
- خشم تکانشی: 0.88
این مقادیر نشاندهنده ثبات و قابلیت اعتماد بالای آزمون است (واحدی و همکاران، 1387).
در پژوهش دیگر (رجب پور و همکاران، 1390)، آلفای کرونباخ زیرمقیاسهای پرخاشگری به ترتیب 0.79، 0.74، 0.74 و 0.84 گزارش شده است که نشاندهنده تکرارپذیری قابل قبول پرسشنامه است.
نحوه نمرهدهی و تفسیر نتایج
نمره کل مقیاس بین 0 تا 168 متغیر است. نمرات بالاتر بیانگر میزان بالاتر پرخاشگری در کودک است. معمولاً کودکانی که نمره پرخاشگریشان دو انحراف معیار بالاتر از میانگین جامعه نمونه باشد، به عنوان کودکان پرخاشگر شناسایی خواهند شد.
منبع و ارجاعات
واحدی، شهرام؛ فتحی آذر، اسکندر؛ حسینی نسب، داوود و مقدم، محمد (1387). بررسی پایایی و روایی مقیاس پرخاشگری پیش دبستانی و ارزیابی میزان پرخاشگری در کودکان پیش دبستانی ارومیه. فصلنامه اصول بهداشت روانی، سال دهم، شماره 37، صفحات 15-24.
رجب پور، مجتبی؛ مکوندحسینی، شاهرخ؛ رفیعی نیا، پروین (1390). اثربخشی گروه درمانی رابطه والد- کودک بر پرخاشگری کودکان پیش دبستانی. مجله روان شناسی بالینی، سال چهارم، شماره 1 (پیاپی 13)، صفحه 65.