بانک مقاله‌های نشریات علمی و مقالات مجلات

این پژوهش با هدف بررسی نگرش های مذهبی دانشجویان و به دست آوردن رابطه ی بین مولفه های شناختی، عاطفی و رفتاری آن انجام شده است. سوال اصلی تحقیق این است که برای تقویت نگرش های مذهبی جوانان و نوجوانان چقدر و چگونه باید بر هر یک از مولفه های سه گانه ی آن سرمایه گذاری کرد؟ این تحقیق، به سوال های جانبی دیگری نیز دارد. ابزار مورد استفاده، آزمون جهت گیری مذهبی است که آذربایجانی (1382) آن را ساخته، اعتباریابی و پایایی سنجی کرده است. یکی از ویژگی های این آزمون این است که پرسش های هفتادگانه ی خود را در حوزه های شناختی، عاطفی و رفتاری توزیع کرده است. این آزمون در بین چهار گروه دانشجویی، با نمونه گیری تصادفی اجرا و داده های آن از طریق نرم افزار spss و به کار گیری آزمون های آماری متناسب با هر کدام از سوالات پژوهش مثل هم بستگی، آزمون های تعقیبی شفه، t، خی دو و تحلیل واریانس یک راهه تحلیل شده است. از جمله ی نتایج به دست آمده این است که نگرش های مذهبی دانشجویان بر خلاف اینکه گاهی، پایین تلقی شده، از آن اظهار نارضایتی می شود، بالا و در محدوده ی چارک سوم است؛ حیطه های عاطفی، شناختی و رفتاری، در نگرش های مذهبی دانشجویان، با یکدیگر رابطه ی معنی داری دارند.

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه میان رضایت از زندگی، سبک مساله گشایی و نگرش مذهبی با سلامت روانی می باشد. برای این منظور از میان مراجعه کنندگان به مرکز مشاوره دانشگاه تهران دانشجویانی که از سوی روانپزشک تشخیص اختلالات اضطرابی و یا خلقی دریافت داشتند به روش نمونه گیری در دسترس 85 نفر انتخاب و چهار پرسشنامه رضایت زمانی از زندگی، سبک مساله گشایی، نگرش مذهبی و سلامتی عمومی- 28 گویه ای را تکمیل کردند. نمونه سالم از دانشجویان دانشگاه تهران با روش همتاسازی انتخاب و چهار پرسشنامه را تکمیل نمودند. داده های حاصله از طریق تحلیل واریانس چند متغیره (MANOVA) و رگرسیون چندگانه با روش گام به گام مورد تحلیل قرار گرفت. دانشجویان سالم در مقایسه با دانشجویان بیمار از رضایت بالاتر نسبت به زندگی (P

طرح مساله:. علی رغم اقدامات بسیاری که در بخش کاهش عرضه در کشور انجام شده است، به نظر می رسد هنوز شناسایی عواملی که بتواند منجر به پیشگیری از مصرف مواد شود، از اهمیت بیشتری برخوردار است. هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه نگرش دینی و خودکنترلی با گرایش به مصرف مواد بوده است. روش: گروه نمونه متشکل از 386 دانشجوی پسر دوره کارشناسی دانشگاه تهران بوده است که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب گردیدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش عبارت بوده است از «مقیاس تجدیدنظر شده می بارگی مک اندرو» (MAC-R)، «مقیاس پذیرش اعتیاد» (AAS)، مقیاس دینداری و مقیاس تجدیدنظرشده خودکنترلی. یافته ها تحلیل هم پراکنش (کوواریانس) چندمتغیری نشان داد که بین سطح دینداری فرد و گرایش به مصرف مواد رابطه منفی معنی دار وجود دارد. همچنین بین خودکنترلی پایین و گرایش به مصرف مواد رابطه معنی دار مثبت وجود دارد. نتیجه گیری: دینداری می تواند از گرایش فرد به مصرف مواد پیشگیری نماید. از اینرو به والدین و مراکز آموزشی پیشنهاد می شود که با تقویت باورهای دینی در افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد از احتمال گرایش آن ها به مصرف مواد جلوگیری شود.

معنویت ازسازه هایی است که کاربرد پربسامد و مبهمی دارد و با دینداری گره خورده است. معنویت در قالب نوعی دینداری تجربه ای و شخصی از دینداری نهادینه با کارکردهای مشخص اجتماعی متمایز می شود. عقلانیت و تجربه گرایی مدرنیسم با تمایز ذاتیات و عرضیات دین و همگام با شکل گیری فردگرایی مدرن مصالحه را در معنویت یافت که نوعی روی آورد تجربه ای، گوهر شناختی، و فردی به دین با ماهیتی روانشناختی است. بر این اساس صورتبندیهای روانشناختی به لحاظ نظری معنویت را به عنوان یک نظم دهنده وجودی عمل انسانی، صفت شخصیتی، نوعی هوش، و نوعی انگیزش در نظر گرفته اند. در این مقاله ضمن نقد هر یک از روی آوردها به مفهوم معنویت، الگویی در تحلیل مفهوم با تاکید بر تعامل روح زمان و کارکردهای سازمان روانی انسان ارائه شده است.

یکی از موضوعات مهم در شناخت توانمندی های انسانی از بعد روان شناختی عرفان و حالات عرفانی است. مکاتب مختلف روان شناسی کوشیدهاند چگونگی وقوع آن ها را بر اساس آموزه های خود تفسیر و تبیین نمایند. بی گمان دو مسئله در این باره اهمیت فزایندهای دارد: نخست این که سیر تحول این تبیین ها و تفسیرها چگونه بوده است و دیگر این که چه عامل یا عواملی سبب ایجاد تجربه های عرفانی در انسان می شوند. در نوشتار حاضر برای پاسخ گویی به مسائل مذکور، مهم ترین دیدگاه های روان شناختی درباره تجربیات عرفانی از نظر ویلیام جیمز گرفته تا دیدگاه-های مربوط به مکتب روان تحلیلگری(با تاکید بر نظریه فروید و نظریه یونگ)، مکتب انسان گرا یا فرافردی(با تاکید بر نظریه آبراهام مزلو و کارل راجرز) و در نهایت، آخرین دیدگاه های موجود در این باره(یعنی نظریات کلاویتو، گازا نیگا، ....) مورد بررسی قرار گرفته است. این نوشتار، مسیر دیدگاه های یاد شده را از نفی حالات و تجربه های عرفانی در نظریه فروید تا نقش کهن الگوها و عوامل درون زاد در ایجاد این حالات و تجربه ها در نظریه یونگ و تاثیر عوامل فرهنگی بر این امر در نظریه مزلو و راجرز و سرانجام نحوه دخالت سیستم عصبی انسان را در این باره در نظریه-های جدیدتر نشان می دهد

پژوهش حاضر بررسی صورت ازلی تولدی دوباره با استفاده از داستاهای قرآنی در سوره کهف بوده است. آیات سوره کهف برای مستندسازی و روشن نمودن اظهارات بیان شده در مقاله مورد استفاده قرار گرفته است. در این مجموعه مخصوصاً از داستان اصحاب کهف که در آن چند نفر از جوانان دوره دقیانوس از ترس پادشاه ظالم به غاری در یکی از کوهها پناه بردند و پس از گذراندن دوره خواب (رفتن در ناخودآگاه جمعی) دوباره زنده شدند تا نشانگر عظمت خداوندی در احیاء مردگان شوند و داستان ملاقات موسی (ع)و بنده صالح خدا (خضر) برای روشن نمودن بیانات و اظهارات روان شناختی استفاده شده است. روش تحقیق در این مقاله استفاده از تحلیل محتوای متون قرآنی از دیدگاه روانشناختی بوده است. تحلیل داده‌ها نشان داد که در فرایند تفرد و کمال انسانی انسانها از پیچ و خم منطق، بینش، اشراق و حیرت و روشنایی می‌گذرند و مراحل مرگ و تولدی دوباره در این فرایند خود را نمایانگر می‌سازند. به هر حال حاصل تولدی دوباره روشنگری و کسب دانش بالاتر است. برای کشف معنای پنهان آیات، تفسیر روان شناختی یکی از راههای ارائه شده در این مقاله است که در داستان‌های قرآنی می‌توان به این معانی دسترسی پیدا کرد.

هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه کارایی خانواده و دینداری با بحران هویت در دانش آموزان است. بدین منظور 312 دانش آموز دختر و پسر پایه سوم دبیرستان در رشته های تحصیلی علوم تجربی، انسانی و ریاضی با روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند که نهایتا 287 پرسشنامه برای تجزیه و تحلیل آماده شد. ابزار مورد استفاده در این پژوهش، پرسشنامه کارایی خانواده (family assessment devic:FAD)، آزمون معبد و آزمون هویت شخصی بوده است. داده های به دست آمده با روش های آماری «تی» برای مقایسه دو گروه، همبستگی و رگرسیون گام به گام مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین کارایی خانواده و دینداری با بحران هویت رابطه معکوس معنادار وجود دارد. بین سازه های کارایی خانواده، یعنی نقش ها و حل مساله با بحران هویت نیز رابطه معکوس معنادار مشاهده شد. همچنین مشخص گردید که از بین دو عامل دینداری و کارایی خانواده، دینداری، و از بین سازه های کارایی خانواده، نقش ها و سپس حل مساله، بیش ترین تغییرات مربوط به بحران هویت را تبیین می کنند. علاوه بر این مشاهده شد که بین دینداری دختران و پسران تفاوت معنادار وجود دارد و دختران نسبت به پسران باورهای مذهبی قوی تر دارند. اما بین بحران هویت دو گروه تفاوت معناداری یافت نشد. در این تحقیق، تاثیر کارایی خانواده و دینداری بر بحران هویت تایید شد که این بیانگر اهمیت نقش خانواده و مذهب در هویت یابی نوجوانان است.

زمینه و هدف: در جامعه ما اهتمام به آموزش مذهبی به ویژه در کودکان دل مشغولی اساسی اولیای امور است، تربیت مذهبی کودک نیز ریشه در نحوه تعامل والدین با وی دارد. هدف پژوهش حاضر تعیین رابطه ادراک کودکان از خشونت والدین در فرزند پروری و باورهای مذهبی کودکان، بود. مواد و روش ها: طی پژوهشی توصیفی میدانی از 122 کودک 6 تا 11 ساله (67 پسر و 55 دختر) که به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شده بودند، با استفاده از یک مصاحبه نیمه سازمان یافته فردی و ترسیم نقاشی، اطلاعات لازم در راستای رسیدن به اهداف پژوهش، گردآوری و با استفاده از آزمون مجذور خی مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد، کودکانی که در معرض تنبیه والدین (اعم از جسمانی یا کلامی) قرار داشتند در ترسیم تصویر خداوند، بیش از تصاویر انسانی، نمادها را مورد استفاده قرار می دهند. علاوه بر این کودکان آزار دیده به دعاکردن در زمان خاص و مواقع نیاز و دعا برای نزدیکان خود تمایل بیش تری داشتند. در مقابل کودکانی که آزاری را گزارش نکرده بودند، به همیشه دعا کردن، دعا کردن برای آشنایان خویش و دعا برای مردم و اهداف متعالی گرایش بیش تری نشان دادند. همچنین دعا برای طلب سلامتی، آمرزش خود و اطرافیان رتبه نخست دعای کودکان را به خود اختصاص داده بود. در حالی که دعا برای امام عصر (عج) در رتبه آخر دعاهای کودکان قرار داشت. نتیجه گیری: یافته ها به اهمیت والدین و آموزش های آموزشگاهی بر مذهب کودکان اشاره دارد و ضمن آن که اطلاعاتی به دانش کنونی ما در زمینه روانشناسی مذهب کودکان می افزاید می تواند در آموزش مذهب به کودکان نیز مفید واقع شود.