بانک مقاله‌های نشریات علمی و مقالات مجلات

هدف نویسنده از نگارش این مقاله، ارایه کاربرد روان درمانی معنوی است که در عین برتری، ممانعتی برای چگونگی و روشهای سنتی درمان ایجاد نمی کند. عبارت روان Soul و روح Spirit که به شکلی جدایی ناپذیر به هم ارتباط دارند، به عنوان مفاهیم ماورای فردی از یکدیگر متمایز می شوند. اولی در جهت پرده گشایی از اسرار صمیمیت و تعلق در زندگی روزمره و دومی در جستجوی یافتن الوهیت در زندگی دنیوی می باشد. این مفاهیم برای یک درمانگر معنوی به زمینه درمانی رحم و دلسوزی که به معنی عشق و اعتقاد ورای خویشتن است، اطلاق می شود. به بیانی اختصاصی تر راه رسیدن به سرزندگی روان Soulfulness محتاج عشق به دیگران، عشق به کار و عشق به متعلقات است در حالیکه راه رسیدن به معنویت Spirituality نیازمند اعتقاد به مذهب، اعتقاد به یگانگی و اعتقاد به دگرگونی است. درمانگر می تواند با پرورش یک وجود سرزنده و معنوی و در عین حال هدایت درمان بالینی شخص بر پایه این شش اصل برتر، بیمار را به خود حقیقی خویش برساند.

پژوهش حاضر با هدف بررسی ابعاد روان شناختی مناسک حج و اثربخشی آن بر سطح سلامت عمومی حجاج با روش شبه تجربی طراحی و اجرا گردید. جامعه ی آماری عبارت بود از مجموع 22500 نفر زائران کاروان های حج تمتع سال 1385 از استان تهران، 105 نفر شامل 62 مرد و 43 زن از 3 کاروان به عنوان نمونه ی در دسترس، انتخاب و پرسش نامه ی سلامت عمومی (28-GHQ)، یک ماه قبل و چند روز پس از انجام مناسک حج، به عنوان پیش آزمون و پس آزمون و یک ماه پس از بازگشت، به عنوان مرحله ی پیگیری اجرا گردید. داده های جمع آوری شده به وسیله ی آزمون t وابسته و t مستقل و تحلیل واریانس یک راهه تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان می دهند که: الف. نمره ی کل سلامت عمومی آزمودنی ها، در پس آزمون نسبت به پیش آزمون، به طور معنی داری بیشتر شده است. این تفاوت معنی دار در خرده مولفه های سلامت عمومی نشانه های بدنی، اضطراب، نارساکنش وری اجتماعی و افسردگی نیز مشاهده گردید؛ ب. با مقایسه ی مرحله ی پیش آزمون و پیگیری نمره ی کل سلامت عمومی و دو خرده مولفه ی اضطراب و افسردگی تفاوت معنی دار مشاهده شد؛ ج. نمره ی کل سلامت عمومی وخرده مولفه های نشانه های مرضی، اضطراب و افسردگی در مرحله ی پیگیری نسبت به پس آزمون، به طور معنی داری تغییر یافت؛ د. جنس، سن، سطح تحصیلات و سابقه ی تشرف به عمره و حج در نتایج موثر نبود. نتایج نهایی نشان دادند که انجام مناسک حج سطح سلامت روانی آزمودنی ها را افزایش می دهد.

روش تلقین، یکی از روشهای مورد استفاده در تربیت دینی است. برخی از کارشناسان تربیت دینی معتقدند در تربیت باید از روشهایی استفاده کرد که موجب تغییر نگرش متربی شود و چشم انداز شناختی در او ایجاد کند. از نظر آنان کاربرد تلقین، قبولی کورکورانه و عادت به یادگیری و یادآوری مکانیکی آموزه ها را در پی دارد و موجب ایجاد خصوصیاتی همچون تسلیم و انقیاد در متربی می شود. موافقان بکارگیری این روش در تربیت دینی نیز معتقدند، کاربرد روشهایی غیر از تلقین همچون روشهای عقلانی منوط به رشد عقلی در متربی است. مقاله حاضر، به بررسی چالشها، پیامدها و محاسن ناشی از بکارگیری روش تلقین در تربیت دینی پرداخته و به تشریح ماهیت و مفهوم تلقین و تربیت دینی و سازواری و ناسازواری آن پرداخته است. از آنجایی که نمی توان در دوره های کودکی منتظر رشد فرایند عقلانی در متربیان شد و به آموزش عقلانی دین پرداخت، بنابراین در دوران کودکی، که دوره تمهید برای قلمرو اصلی تربیت دینی است، می توان از روش تلقین برای ایجاد برخی آداب و صفات انسانی و اخلاقی استفاده کرد. همچنین از این روش نیز می توان برای تثبیت ایمان در دوره های بالاتر رشد بهره گرفت.

پژوهش حاضر به منظور بررسی رابطه دین داری و برخی متغیرهای دموگرافی با بحران هویت در بین دانش آموزان دبیرستانی شهرستان یزد انجام شده است. نمونه پژوهش شامل 165 دانش آموز دبیرستانی (89 نفر دختر، 76 نفر پسر) بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. اطلاعات مورد نیاز پژوهش از طریق سه پرسش نامه اطلاعات فردی، پرسش نامه هویت شخصی و مقیاس عمل به باورهای دینی (معبد) جمع آوری شد. نتایج پژوهش حاکی از آن بود که بین دین داری و بحران هویت و نیز بین پیشرفت تحصیلی و بحران هویت رابطه معکوس و معنی داری وجود دارد. بین بحران هویت با متغیرهای میزان درآمد خانواده، میزان تحصیلات پدر و مادر رابطه ای مشاهده نشد. نتایج آزمون t نشان داد که بین دختران و پسران از لحاظ دین داری تفاوتی وجود ندارد ولی از لحاظ بحران هویت تفاوت معناداری وجود دارد؛ به طوری که دختران بحران هویت بیشتری دارند.

سطح درونی سازی ارزش ها و باورهای دینی، تعیین کننده ی انگیزه یا قصد فرد در گزاردن کنش های مذهبی است. چنین عوامل و انگیزه هایی، امروزه با نام خود گردانی مذهبی به بوته ی کند و کاو گذاشته شده است. پژوهش کنونی، برای بررسی تاثیر شرایط تحصیلی (تیز هوش و عادی) بر سبک های خود گردانی مذهبی، با استفاده از پرسش نامه ی خود گردانی مذهبی ریان و هم کاران (1993) انجام گرفت. این پرسش نامه، دارای زیر سنجه های خود گردانی درون فکنی شده ی مذهبی و خود گردانی همانند سازی شده ی مذهبی می باشد. پایایی و روایی این ابزار در پژوهشی دیگری تایید شده است. گروه نمونه ی پژوهش، 119 دانش آموز از مدارس تیزهوشان، و 149 دانش آموز از مدارس عادی بود که از مدارس راهنمایی شهر شیراز انتخاب شدند. بنا بر یافته های آماری، در زیر سنجه ی همانند سازی مذهبی بین دو گروه تفاوت معنادار دیده نشد؛ ولی در زیر سنجه ی درون فکنی مذهبی، تفاوت دو گروه معنادار بود، بدین گونه که گروه تیزهوشان نسبت به گروه عادی نمرات بالاتری داشتند. این یافته ها بیان گر تاثیر شرایط تحصیلی متفاوت بر شیوه ی درون سازی باورها و ارزش های مذهبی بود.

این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی اثر مهاجرت در سطح دینداری و اولویت های ارزشی دختران و پسران انجام شده است. جمعیت آماری مورد پژوهش، دانش آموزان دختر و پسر دوره متوسطه شاهین شهر و خمینی شهر، در سال تحصیلی 1387 می باشند. روش تحقیق نیز از نوع توصیفی، علی مقایسه ای است. نتایج به دست آمده نشان داد که میانگین های ابعاد دینداری، سطح دینداری و اولویت های ارزشی در بین دو گروه دختر و پسر مهاجر (دانش آموزان شاهین شهر) و دختر و پسر بومی (دانش آموزان خمینی شهر) متفاوت و معنادار است. لذا به نظر می رسد مهاجرت به عنوان یکی از عوامل موثر در سطح و وضعیت دینداری بوده است.

مقدمه: گرایش انسان به دین با تاریخ بشر مقارن است. پژوهش های تجربی حاکی از عدم هماهنگی یافته ها در خصوص رابطه بین جهت گیری مذهبی و بهداشت روانی است. هدف اصلی مطالعه حاضر بررسی رابطه بین جهت گیری مذهبی با اضطراب و افسردگی در دانشجویان بود. روش کار: روش غالب بر این پژوهش روش توصیفی- همبستگی بود. 571 دانشجو از بین 3500 دانشجوی دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزادشهر به طور تصادفی انتخاب شدند. آزمودنی ها 324 نفر زن و 247 نفر مرد با میانگین سنی 22 سال بودند که به پرسش نامه جمعیت شناختی محقق ساخته، آزمون افسردگی بک، مقیاس جهت گیری مذهبی و پرسش نامه صفت- حالت اشپیل برگر پاسخ دهند. داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS و در سطح توصیفی و استنباطی و با آزمون تحلیل واریانس و همبستگی پیرسون تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: بین جهت گیری مذهبی دانشجویان با اضطراب و افسردگی آن ها رابطه معکوس و معناداری از لحاظ آماری وجود داشته و با افزایش جهت گیری مذهبی دانشجویان، افسردگی و اضطراب آن ها کاهش یافت (p

هدف این پیمایش گسترش فهم نقش تقیدات به نهادهای اجتماعی اولیه، سازمانها و گروههایی نظیر خانواده، مذهب، مدرسه و تاثیر گروههای همسالان در تبیین رفتار بزهکارانه می باشد. پیش فرضهایی که دورنمای نظری این پیمایش را بیان می دارد در نظریه کنترل اجتماعی، توسعه یافته است. یک رویه خود گزارشی که به شکلی پیمایشی به کار رفته است برای جمع آوری اطلاعات لازم مورد استفاده قرار گرفت. داده های خود گزارشی بوسیله یک پرسشنامه از نمونه ای حدود 1400 نفر دانش آموزان دختر و پسر دبیرستانی در شهر شیراز (یکی از شهرهای ایران) در گروه سنی 19-14 به دست آمد. تحلیل پراکنش دو سویه (ANOVA) از جمله فنون آماری بود که در تحلیل داده ها مورد استفاده قرار گرفت. بیشترین پایداری و یافته های اصلی در این بزهکاری خود گزارشی آن است که رابطه معنی داری بین تقیدات به مدرسه و مذهب از یک سو، و رفتار بزهکارانه از سوی دیگر وجود دارد، که این به عنوان نتیجه ای از تحلیل پراکنش دو سویه ای است که در این مطالعه مورد استفاده قرار گرفته است. نتایج تحلیل پراکنش همچنین روابط مشابهی را بین تقیدات به خانواده و مذهب، مدرسه و گروههای همسالان، مذهب و گروههای همسالان، خانواده و مدرسه و رفتار بزهکارانه نشان می دهد.