پرسشنامه انگیزش درونی (Intrinsic Motivation Inventory - IMI)
پرسشنامه انگیزش درونی، که توسط ریان در سال 1982 تهیه شده است، ابزاری معتبر و جامع جهت ارزیابی انگیزش درونی فعالیتهای مرتبط با اهداف آزمودنیها میباشد. این پرسشنامه شامل ۴۵ سوال است و از زیرمقیاسهای مختلفی تشکیل شده است که بر جنبههای مختلف انگیزش درونی تمرکز دارند.
ساختار و ویژگیهای پرسشنامه
- تعداد سوالات: ۴۵
- زیرمقیاسها: علاقه/لذت، شایستگی درکشده، تلاش/اهمیت، احساس تنش/فشار، انتخاب درکشده، ارزش/سودمندی، برقراری ارتباط
- روش اجرا: قلمکاغذی و خودگزارشگری
- روش نمرهگذاری: مقیاس لیکرت ۷ درجهای (از ۱=اصلاً درست نیست تا ۷=کاملاً درست است)
- عبارات معکوس در سوالات شماره: 3, 4, 13, 15, 18, 19, 21, 25, 26, 27, 28, 30, 38, 39, 42, 43
- برای هر زیرمقیاس، میانگین نمرات پس از اصلاح عبارات معکوس محاسبه میشود
- امتیاز کل پرسشنامه حداقل ۴۵ و حداکثر ۳۱۵ است
اعتبارروایی پرسشنامه
پرسشنامه براساس پنج شاخص اصلی روایی مورد ارزیابی قرار گرفته است:
- روایی ظاهری
- روایی سازه: اعتبار سازه با روش تحلیل عاملی تاییدی بررسی شده است. اعتبار ۶ عامل اولیه تایید شده است اما زیرمقیاس «برقراری ارتباط» به تازگی افزوده شده و هنوز اعتبار آن تایید نشده است (ریان، 1982).
- روایی محتوا
- روایی پیشبین
- روایی همزمان: ضریب همبستگی بین زیرمقیاس تلاش/علاقه و فهرستهای رفتاری مربوطه اغلب حدود 0.4 است (ریان، 1982).
پایایی پرسشنامه
پایایی پرسشنامه با استفاده از چند روش تأیید شده است:
- اسپیرمن براون
- کودر ریچاردسون
- بازآزمایی
- آلفای کرونباخ: مطالعات مکآلی و همکاران (1989) پایایی مقیاس را با این روش تایید کردهاند.
- فرمهای موازی
- تنصیف
توضیحات کاربردی و ارجاعات
از این پرسشنامه بیشتر جهت ارزیابی انگیزه درونی فعالیتهای مرتبط با اهداف شخصی استفاده میشود و به دلیل دقت در شاخصهای پژوهشی، اغلب در مطالعات روانشناسی و حوزههای مرتبط به کار گرفته میشود.
ارجاعات شاخص:ریان، آر. ام. (1982). Control and information in the intrapersonal sphere: An extension of cognitive evaluation theory. Journal of Personality and Social Psychology, 43, 450-461.رضاخانی، سیمین دخت. (۱۳۸۶). بررسی انگیزه درونی و بیرونی پیشرفت تحصیلی دانشجویان رشتههای مختلف. اندیشههای تازه در علوم تربیتی، شماره ۶، صفحه ۸۵.