فرم ترجمه شده
این فرم بخشی از مقیاس ارزیابی رابطه مادر-کودک (MCRE) است که توسط رابرت ام. راس در سال 1961 طراحی شده است. این فرم برای ارزیابی رابطه مادر و کودک و بررسی نگرشهای مادرانه نسبت به کودک استفاده میشود و شکل ترجمه شده آن برای کاربرد در پژوهشهای فارسیزبان فراهم آمده است.
ساختار فرم و روش اجرا
فرم شامل 48 عبارت است که در قالب 4 سبک رفتاری مختلف ارزشیابی میشود:
- پذیرش فرزند
- بیشحمایتگری
- سهلگیری بیش از حد
- طرد فرزند
روش اجرا به صورت قلم و کاغذی و خودگزارشگر است.
روش نمرهگذاری
پاسخها بر اساس مقیاس لیکرت 5 درجهای ثبت میشوند و هر مقیاس دارای 12 عبارت است. ارزشهای نمرهدهی برای عبارتهای شماره 1 تا 39 به این صورت است:
- کاملاً موافقم = 5
- موافقم = 4
- نمیتوانم تصمیم بگیرم = 3
- مخالفم = 2
- کاملاً مخالفم = 1
و برای عبارات شماره 40 تا 48 نمرهدهی معکوس دارد:
- کاملاً موافقم = 1
- موافقم = 2
- نمیتوانم تصمیم بگیرم = 3
- مخالفم = 4
- کاملاً مخالفم = 5
روایی فرم
فرم از روایی ظاهری، سازه، محتوا، پیشبین و همزمان برخوردار است.
به طور خاص، روایی همزمان از طریق میانگین ضریب همبستگی بین مقیاس پذیرش و مقیاسهای عدم پذیرش اندازهگیری شده است که مقدار 0.55- به دست آمده است (مطالعه ضمیری، 1384).
پایایی فرم
پایایی فرم با چند روش معتبر بررسی شده است:
- آلفای کرونباخ: مقادیر آلفا برای زیرمقیاسها در نمونه 30 نفره به شرح زیر است:
| زیرمقیاس | آلفای کرونباخ |
|---|
| پذیرش فرزند | 0.77 |
| طرد فرزند | 0.72 |
| سهلگیری افراطی | 0.71 |
| بیشحمایتگری | 0.78 |
- تنصیف: همبستگی گشتاوری پیرسون بین نیمههای اول و دوم نمرات زیرمقیاسها عبارتند از:
- پذیرش فرزند: 0.57
- بیش حمایتگری: 0.53
- سهلگیری افراطی: 0.41
سایر شاخصهای پایایی که فرم شامل آنهاست:
- اسپیرمن براون
- کودر ریچاردسون
- بازآزمایی
- فرمهای موازی
کاربردها و کلیدواژهها
این فرم کمک میکند تا براورد عینی رابطه بین مادر و کودک صورت گیرد و ارتباط نگرشهای مادر با درک خود کودک ارزیابی شود.
از کلیدواژههای مرتبط میتوان به رابطه مادر و کودک و چگونگی رابطه مادر و فرزندانش اشاره کرد.
منابع مرتبط
مطالعات و متون زیر به توسعه و اعتبار این فرم کمک کردهاند:
- ضمیری، راضیه (1384). بررسی رابطه بین نوع زایمان و رابطه عاطفی کودک و مادر در دختران مقطع پیش دبستانی. دانشگاه آزاد واحد رودهن.
- Robert, M. Roth (1961). Manual the Mother-Child Relationship Evaluation. Published By A Division of Manson Western Corporation.