فرم اصلی پرسشنامه شیوههای فرزندپروری
این فرم اصلی بخشی از پرسشنامه شیوههای فرزندپروری – اقتباس از پرسشنامه اقتدار والدین است که توسط غلامرضا اسفندیاری در سال 1374 طراحی و اجرا شده است. این پرسشنامه در انستیتو روانپزشکی تهران (مرکز تحقیقات بهداشت روان) تدوین گردیده و با هدف ارزیابی سه شیوه مهم در رفتار والدین نسبت به فرزندان طراحی شده است: شیوه آزادگذاری، شیوه استبدادی و اقتدار منطقی.
ویژگیهای پرسشنامه و نحوه اجرا
- تعداد جملات: 30 جمله
- زیرمقیاسها: شیوه آزادگذاری، شیوه استبدادی و اقتدار منطقی
- شیوه اجرا: قلم و کاغذی، به صورت جمعی
- نحوه نمرهگذاری: پاسخها در پنج سطح «کاملاً مخالفم» تا «کاملاً موافقم» (امتیاز 0 تا 4) داده میشود. نمرات هر جمله جمع شده و سه نمره مجزا برای هر زیرمقیاس به دست میآید.
اعتبار و روایی فرم اصلی
مطالعات انجام شده توسط اسفندیاری (1374) و بر اساس یافتههای بوری (1991) نشان داده که:
- اعتبار افتراقی: شیوه استبدادی مادر، رابطه معکوس معناداری با آزادگذاری مادر (ضریب همبستگی -0.38) و اقتدار منطقی مادر (-0.48) دارد.
- مشابه آن، استبدادی پدر نیز رابطه منفی با آزادگذاری پدر (-0.50) و اقتدار منطقی پدر (-0.52) نشان داده است.
این نتایج بیانگر تمایز و افتراق معنیدار این سه شیوه فرزندپروری در پاسخدهندگان است.
پایایی آزمون–بازآزمایی (Test-Retest Reliability)
ضرایب بازآزمایی گزارش شده برای زیرمقیاسها به شرح زیر است (بوری، 1991؛ به نقل از اسفندیاری، 1374):
| زیرمقیاس |
ضریب بازآزمایی |
| آزادگذاری مادر | 0.81 |
| آزادگذاری پدر | 0.77 |
| استبدادی مادر | 0.86 |
| استبدادی پدر | 0.81 |
| اقتدار منطقی مادر | 0.78 |
| اقتدار منطقی پدر | 0.92 |
این اعداد نشاندهنده پایداری بالا پاسخها در این پرسشنامه در زمانهای مختلف است و میتوان به مداومت نتیجههای به دست آمده اطمینان یافت.
منبع
اسفندیاری، غلامرضا (1374). بررسی و مقایسه شیوههای فرزندپروری مادران کودکان مبتلا به اختلالات رفتاری و مادران بهنجار و تاثیر آموزش مادران بر اختلالات رفتاری فرزندان. پایان نامه کارشناسی ارشد روان شناسی بالینی، انستیتو روان پزشکی تهران.