بررسی نقش هوش معنوی و هوش هیجانی در پیش‌بینی اضطراب امتحان دانش‌آموزان دختر تیزهوش و عادی دبیرستان‌های شهرستان اردبیل

بررسی نقش هوش معنوی و هوش هیجانی در پیش‌بینی اضطراب امتحان دانش‌آموزان دختر تیزهوش و عادی دبیرستان‌های شهرستان اردبیل نویسنده: سمیه سلیمی شکراب دانشکده ادبیات و علوم انسانی - روان‌شناسی عمومی پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش معنوی و هوش هیجانی در پیش‌بینی اضطراب امتحان در میان دانش‌آموزان دختر تیزهوش و عادی پایه سوم متوسطه در شهرستان اردبیل انجام شده است. اضطراب امتحان به عنوان پدیده‌ای شایع در نظام آموزشی کشور، بر عملکرد تحصیلی و سلامت روانی دانش‌آموزان تأثیر منفی دارد. این مطالعه از نوع همبستگی است و شامل دو نمونه به شرح زیر می‌باشد: نمونه اول: ۴۵۰ دانش‌آموز دختر سال سوم متوسطه، که دانش‌آموزان تیزهوش از طریق کل‌شماری انتخاب شده‌اند، جهت تعیین میزان شیوع اضطراب امتحان. نمونه دوم: از این گروه اولیه، ۲۸۰ نفر (۲۱۰ دانش‌آموز عادی از رشته‌های علوم ریاضی، تجربی و انسانی و ۷۰ دانش‌آموز تیزهوش از رشته‌های علوم ریاضی و تجربی) به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند تا اثر مستقیم هوش هیجانی و اثر غیرمستقیم آن از طریق هوش معنوی بر اضطراب امتحان بررسی شود. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه اضطراب امتحان اسپیلبرگر، پرسشنامه هوش هیجانی بار-آن و پرسشنامه هوش معنوی غباری بناب بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون، آزمون t برای گروه‌های مستقل، تحلیل واریانس چندمتغیره و تحلیل مسیر انجام شد. مهم‌ترین یافته‌ها عبارتند از: شیوع اضطراب امتحان در دانش‌آموزان دختر پایه سوم متوسطه شهرستان اردبیل برابر با ۲۸.۲ درصد است. هوش هیجانی تأثیر مستقیم و معنی‌داری بر کاهش اضطراب امتحان دارد. اثر غیرمستقیم هوش هیجانی از طریق هوش معنوی بر اضطراب امتحان تأیید نشد. این نتایج تأکید می‌کنند که آموزش مهارت‌های هوش هیجانی می‌تواند نقش موثری در کاهش اضطراب امتحان داشته باشد. همچنین، توجه به نیازهای معنوی دانش‌آموزان و فراهم آوردن آموزش‌های لازم برای رشد هوش معنوی، گامی مهم در کاهش اضطراب امتحان و بهبود عملکرد تحصیلی خواهد بود. اساتید راهنما و مشاور محمد زاهد نریمانی عادل نریمانی عباس ابوالقاسمی (مشاور) سال دفاع: ۱۳۸۹ زبان: فارسی