فرم اصلی مقیاس نگرشهای زیانبار (ناکارآمد)
فرم اصلی این پرسشنامه که توسط بک و وایسمن (1978) تدوین شده، شامل دو فرم هر یک دارای 40 ماده میباشد. این ابزار با هدف سنجش طرحوارهها و باورهای ناکارآمد در بزرگسالان و به ویژه در زمینه شناخت افسردگی طراحی شده است. آزمون به صورت قلم و کاغذی، فردی و خودگزارشدهی اجرا میشود و افراد پرسشنامه را در طیف لیکرت هفت قسمتی درجهبندی میکنند.
ویژگیهای اصلی پرسشنامه
- زیرمقیاسها: حساسیت به انتقادگری اجتماعی، استانداردهای کمالگرایانه عملکردی، اسنادهای سببی، انتظارات در زمینه کنترل و اندیشههای غیرقابل انعطاف درباره جهان
- نحوه نمرهدهی: دامنه نمرات فرم اصلی بین 100 تا 700 است. نمره گذاری بر اساس شدت موافقت با عبارات از 1 (کاملاً مخالف) تا 7 (کاملاً موافق) انجام میگیرد، البته ده عبارت خاص به صورت معکوس نمرهدهی میشوند.
- کاربرد: تعیین میزان باورها و نگرشهایی که فرد را به افسردگی مستعد میکنند و بررسی شناختی طرحوارههای ناسازگار در بزرگسالان
اعتبار و پایایی فرم اصلی
مطالعات متعدد نشان دادهاند که این فرم، درجه بالایی از پایایی و روایی دارد:
- پایایی: - ضریب آلفای کرونباخ بالا و در محدوده 0.85 تا 0.95 گزارش شده است (اولیور وبومگات، 1985؛ محمدخانی، 1379؛ دانش منفرد، 1380). - پایایی بازآزمایی با ضریب 0.73 تا 0.72 ثابت شده است (اولیور وبومگات، 1985؛ فتی، 1382). - روشهای بازآزمایی، آلفای کرونباخ و تنصیف (دونیمهکردن) به ترتیب با ضریب 0.73، 0.9 و 0.84 (تصحیح شده با اسپیرمن براون) معتبر تشخیص داده شدهاند.
- روایی همزمان: همبستگی این آزمون با نسخه MAACL افسردگی برابر با 0.29 گزارش شده که اعتبار همزمان آزمون را نشان میدهد (نوری قاسمآبادی، 1372).
نحوه اجرای آزمون
آزمودنیها پرسشنامه را به صورت فردی و قلم و کاغذی کامل میکنند. هر ماده در قالب یک عبارت به زبان فارسی بوده و برای تعیین میزان توافق یا مخالفت با آن، پاسخدهنده باید از طیف هفتنقطه لیکرت استفاده کند.
مراجع علمی مرتبط
- رحمانی، فاتح (1377). مقایسه نگرشهای ناکارآمد بیماران افسرده درمان شده، بیماران افسرده غیردرمان شده و افراد بهنجار. پایاننامه کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی.
- نوری قاسمآبادی، ربابه (1372). بررسی مدل آمادگی شناختی-استرس از افسردگی. پایاننامه کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی.
- فتی، لادن (1382). ساختارهای معناگذاری و حالتهای هیجانی و پردازش شناختی اطلاعات هیجانی. پایاننامه دکتری تخصصی روانشناسی بالینی.
- دانش منفرد، فاطمه (1380). بررسی ارتباط نگرشهای ناکارآمد و بروز نشانههای افسردگی در نوجوانان شهر تهران. پایاننامه کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی.
- محمدخانی، شهرام (1379). بررسی تجربی اثر انتقال خلق منفی بر فعالسازی نگرشهای ناکارآمد. پایاننامه کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی.