معرفی فرم ترجمه شده مقیاس نگرشهای زیانبار (ناکارآمد)
فرم ترجمه شده از مقیاس نگرشهای زیانبار (ناکارآمد)، که توسط بک و وایسمن (1978) ساخته شده است، برای سنجش طرحوارهها و باورهای ناسازگارانه در بزرگسالان طراحی شده و کاربرد بالینی و تحقیقاتی دارد. اصل این مقیاس دو فرم دارد که هر فرم شامل 40 ماده است و به شیوه قلم و کاغذی، به صورت فردی و خودگزارشدهی اجرا میشود. آزمودنیها هر ماده را بر اساس طیف لیکرت هفت قسمتی درجهبندی میکنند.
ابعاد و ساختار مقیاس
این مقیاس پنج زیرمقیاس اصلی را میسنجد:
- حساسیت به انتقادگری اجتماعی
- استانداردهای کمالگرایانه عملکردی
- اسنادهای سببی
- انتظاراتی در زمینه کنترل
- اندیشههای غیرقابل انعطاف در مورد جهان
روش نمرهدهی
دامنه نمرات در فرم اصلی از 100 تا 700 است و در دو فرم دیگر از 40 تا 280 متغیر است. در نمرهگذاری مقیاس، "کاملاً موافق" نمره 7 و "کاملاً مخالف" نمره 1 دریافت میکند. توجه داشته باشید که عبارات شماره 2، 6، 12، 17، 24، 29، 30، 35، 37 و 40 دارای کلید نمرهگذاری معکوس هستند؛ یعنی برای این عبارات "کاملاً موافق" نمره 1 و "کاملاً مخالف" نمره 7 اختصاص داده میشود. مواد با نمرات شش یا هفت، نگرشهای انعطافناپذیر فرد را نمایان میسازند.
روایی و پایایی فرم ترجمه شده
در مطالعههای انجام شده در جمعیت ایرانی، این فرم از مقیاس نگرشهای ناسالم دارای روایی همزمان با آزمون بک (BDI) گزارش شده است:
- همبستگی 33/0 در افراد بهنجار (یزداندوست و رضوان طلب، 1376)
- همبستگی 61/0 در مطالعه نمونه 15 نفری در زاهدان (بخشایی، 1372)
از نظر پایایی نیز فرم ترجمه شده دارای شاخصهای قوی است:
- بازآزمایی: ضریب پایایی 8/0 تا 87/0 در مطالعات مختلف (فتی، 1382؛ رحمانی، 1377؛ بخشایی، 1372)
- آلفای کرونباخ: همسانی درونی بالا با ضریب آلفا حدود 90/0 (نوری قاسمآبادی، 1372)
- تنصیف (دونیمه کردن): پایایی با فرمول اسپیرمن-براون بین 84/0 تا 89/0 (فتی، 1382؛ عنایتیان، 1378)
کاربردهای فرم ترجمه شده
این فرم بیشتر در زمینههای علمی و بالینی برای سنجش طرحوارهها و نگرشهای ناسازگارانه که فرد را مستعد افسردگی میکند، به کار میرود. تشخیص این جنبهها به درمانهای شناختی - رفتاری کمک قابل توجهی میکند.
این مقیاس به عنوان ابزاری قابل اعتماد و معتبر برای پژوهشگران و درمانگران مطرح است.