فرم اصلی پرسشنامه باورها و نگرشهای ناکارآمد درباره خواب (DBAS)
این فرم اصلی یکی از نسخههای معتبر مقیاس باورها و نگرشهای ناکارآمد درباره خواب است که جهت سنجش باورهای ناکارآمد درباره خواب طراحی شده است. این پرسشنامه در قالب یک خودسنجی قلم و کاغذی اجرا میشود و نمرهگذاری آن بر اساس طیف لیکرت از 0 (کاملاً مخالف) تا 10 (کاملاً موافق) انجام میشود.
ویژگیهای فرم اصلی
- تعداد سوالات: 30 مورد
- نحوه نمرهگذاری: نمرات بالاتر نشاندهنده باورهای ناکارآمد بیشتر در زمینه خواب است. تنها سوال شماره 23 در این فرم نمرهگذاری برعکس دارد.
- زیرمقیاسها:
- باورهایی درباره پیامدهای منفی فوری بیخوابی
- باورهایی درباره پیامدهای منفی طولانیمدت بیخوابی
- باورهایی درباره نیاز به کنترل بر بیخوابی
روایی فرم
فرم اصلی دارای روایی ظاهری، روایی سازه، روایی محتوا، روایی پیشبین و روایی همزمان است. از جمله نکات مهم در زمینه روایی سازه، مطالعه اسپای و همکاران (2000) است که با استفاده از تحلیل عاملی، ساختار سهبعدی خردهمقیاسها را تأیید نمودند و نشان دادند که 10 ماده منتخب حساسیت بالایی نسبت به بهبود بیماران مبتلا به بیخوابی در دوره مداخله شناختی-رفتاری دارد.
همچنین، روایی همزمان این پرسشنامه از طریق همبستگی بالا (r=0.83) بین نسخه کوتاهشده (DBAS-10) و نسخه کامل فرم تأیید شده است. مطالعه ادینگر و وولگموث (2001) نشان داد که فرم کوتاهشده توانایی تفکیک موثر بین افراد دارای خواب طبیعی و مبتلایان به بیخوابی را دارد.
پایایی فرم
مقیاس دارای پایایی قابل قبول است که بر اساس ضریب آلفای کرونباخ به میزان 0.69 برای کل نمونه گزارش شده است. به طور جزئیتر، این ضریب برای افراد با خواب طبیعی 0.70 و برای گروههای مبتلا به بیخوابی به ترتیب 0.68 و 0.53 است که نشاندهنده همسانی درونی نسبی پرسشنامه میباشد.
از دیگر شاخصهای پایایی، میتوان به اسپیرمن براون، کودر-ریچاردسون، بازآزمایی، فرمهای موازی و تنصیف اشاره کرد که مورد استفاده قرار گرفتهاند.
کاربرد فرم
این فرم جهت ارزیابی باورهای ناکارآمد درباره خواب در بیماران مبتلا به بیخوابی و مطالعات روانشناختی طراحی شده است و میتواند نقش مهمی در مداخلات شناختی-رفتاری داشته باشد.
اطلاعات تکمیلی
توسعه دهندگان فرم: فرم اصلی توسط مورین و همکاران تهیه شده است و نسخه کوتاه شده آن توسط اسپای و همکاران (2000) ارائه شده است.
سال نشر: نسخه اصلی 1993 و نسخه تجدیدنظر شده 2000
منابع مرجع:
- Espie, C. A., Inglis, S. J., Harvey, L., & Tessier, S. (2000). Insomniacs attributions: psychometric properties of the Dysfunctional Beliefs and Attitudes about sleep scale and the sleep Disturbance Questionnaire. Journal of psychosomatic research, 48, 141-148.
- Morin, C. M., Stone, J., Trinkle, D., Mercer, J., & Remsberg, S. (1993). Dysfunctional beliefs and attitudes about sleep among older adults with and without insomnia complaints. Psychology and aging, 8, 463-467.
تعداد بازدید: 269