فرم کوتاه مقیاس باورها و نگرشهای ناکارآمد درباره خواب (DBAS)
مقیاس باورها و نگرشهای ناکارآمد درباره خواب ابزاری روانسنجی است که هدف آن سنجش باورها و نگرشهای نادرست یا ناکارآمد درباره خواب میباشد. این پرسشنامه برای شناسایی افکار و باورهایی طراحی شده است که میتوانند بر کیفیت خواب تأثیر منفی بگذارند و در طرح درمان مشکلات خواب کاربرد دارند.
معرفی و ساختار پرسشنامه
این مقیاس توسط مورین و همکاران در سال 1993 ارائه شده و فرم کوتاهتر آن توسط اسپای و همکاران در سال 2000 توسعه یافته است.
- فرم اولیه شامل 30 سؤال است.
- فرم تجدیدنظر شده (کوتاه) شامل 10 سؤال است.
ابعاد یا زیرمقیاسها
سؤالات فرم اولیه در قالب سه زیرمقیاس دستهبندی شدهاند:
- باورهایی درباره پیامدهای منفی فوری بیخوابی
- باورهایی درباره پیامدهای منفی طولانیمدت بیخوابی
- باورهایی درباره نیاز به کنترل بر بیخوابی
روش اجرا
این پرسشنامه به صورت خودسنجی قلم و کاغذی اجرا میشود، به این معنی که پاسخدهنده به تنهایی و بدون نیاز به مصاحبه شونده یا آزمونگر، به سؤالات پاسخ میدهد.
روش نمرهگذاری
هر سؤال در این پرسشنامه با استفاده از مقیاس لیکرت از 0 (کاملاً مخالف) تا 10 (کاملاً موافق) نمرهدهی میشود. نمرات بالاتر نشاندهنده باورهای ناکارآمد بیشتر درباره خواب هستند.
لازم به ذکر است که تنها سؤال شماره 23 در فرم 30 مادهای به صورت معکوس نمرهگذاری میشود (مورین و همکاران، 1993).
کاربرد
این مقیاس برای سنجش باورهای ناکارآمد درباره خواب به کار میرود و میتواند در زمینههای تحقیقاتی و بالینی برای درک بهتر مشکلات مربوط به خواب و طراحی مداخلات شناختی موثر مورد استفاده قرار گیرد.
منابع و مراجع علمی
- Morin, C. M., Stone, J., Trinkle, D., Mercer, J., & Remsberg, S. (1993). Dysfunctional beliefs and attitudes about sleep among older adults with and without insomnia complaints. Psychology and aging, 8, 463- 467.
- Espie, C. A., Inglis, S. J., Harvey, L., & Tessier, S. (2000). Insomniacs attributions: psychometric properties of the Dysfunctional Beliefs and Attitudes about sleep scale and the sleep Disturbance Questionnaire. Journal of psychosomatic research, 48, 141-148.
