فرم اصلی پرسشنامه کیفیت زندگی (QOL)
این پرسشنامه کیفیت زندگی بخشی از مجموعه پرسشنامههای مرکز تحقیقات علوم رفتاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و ساخته شده توسط سازمان بهداشت جهانی با همکاری 15 مرکز بینالمللی است. فرم موردنظر شامل 26 سوال است که در قالب 4 حیطه اصلی سلامت جسمانی، سلامت روانی، روابط اجتماعی و محیط زندگی اجتماعی تنظیم شدهاند و دو سوال ابتدایی وضعیت سلامت و کیفیت زندگی کلی را ارزیابی میکنند.
ویژگیهای ساختاری فرم
- تعداد سوالات: 26 سوال (24 سوال اصلی و 2 سوال ارزیابی کلی)
- زبان: فارسی
- روش اجرا: خوداجرا (self report)
- خرده مقیاسها: سلامت جسمانی، سلامت روانی، روابط اجتماعی و محیط زندگی اجتماعی
روش نمرهگذاری
نمره حوزه روانشناختی جمع سوالهای 26، 19، 11، 7، 6 و 5 است. حوزه روابط اجتماعی از جمع نمرات سوالهای 22، 21 و 20 و حوزه محیط و وضعیت زندگی از مجموع سوالهای 25، 24، 23، 14، 13، 12، 9 و 8 محاسبه میشود. سوال شماره 26 به صورت معکوس نمرهگذاری میشود. نمره بالاتر در هر حوزه و همچنین نمره کلی نشاندهنده کیفیت زندگی مطلوب است.
پایایی فرم
از نظر پایایی، این فرم با استفاده از کودر ریچاردسون گزارش شده است که ضریب آن از 0.61 تا 0.96 متغیر است. همچنین در روش آزمون-بازآزمون ضریب پایایی بین 0.77 تا 0.87 گزارش شده است (ایوانزوکوپ، 1989). در پژوهش یانگ و همکاران (2006) با نمونه 238 نفر از بیماران، پایایی بازآزمون در چهار حوزه پرسشنامه بین 0.74 تا 0.82 به دست آمد.
آلفای کرونباخ نیز به عنوان شاخص دیگری برای پایایی مورد استفاده قرار گرفته است. زیمپل و فلک (2007) در مطالعهای روی 308 بیمار مبتلا به ایدز، آلفا را بین 0.32 تا 0.65 گزارش کردند. همچنین بونومی و همکاران ضریب آلفای کرونباخ را بین 0.83 تا 0.95 اعلام کردهاند و ناتالی نیز در گروه بیماران مزمن و افراد سالم به ترتیب 0.90 و 0.86 گزارش نمود.
روایی فرم
روایی محتوا این پرسشنامه مورد تایید قرار گرفته است به گونهای که مطالعات نشان دادهاند بین کلیه آیتمها همبستگی معنادار (r > 0.4) وجود دارد (یانگ و همکاران، 2006). همچنین روایی همگرا و افتراقی مناسب برای این ابزار ثبت شده است.
کاربرد پرسشنامه
این فرم جهت سنجش کیفیت زندگی فرد در دو هفته اخیر طراحی شده است و مناسب برای تحقیقات و کاربردهای بالینی در حوزه کیفیت زندگی و ارزیابی تاثیر شرایط مختلف سلامت بر جنبههای مختلف زندگی است.
منابع و مراجع
- نجات و همکاران، 1385 - استانداردسازی پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت (WHOQOL-Bref) در گونه ایرانی
- Young Scetal (2006). Development And Psychometric properties of the dialysis module of the WHOQOL_BREF Taiwan version. J Formos Med Assoc. 2006;105(4):299-309.
- ایوانزوکوپ، 1989 - Manual of the quality of life Questionnaire
- RR Zimple, MP Fleck (2007). Quality of life in HIV-positive Brazilian: application and validation of the WHOQOL-HIV, Brazilian version. AIDS Care. Vol 19 – Iss. 7, pg 923.
- غلامی، مریم (1382) - بررسی کیفیت زندگی بیماران دیابتی نوع اول و دوم