معرفی آزمون شکل پیچیده ری و آزمایش بازشناسی (RCFT)
آزمون شکل پیچیده ری و آزمایش بازشناسی توسط جان ای میرز و کلی آ میرز و در سال 1995 منتشر شده است. این آزمون که در انستیتو روانپزشکی تهران (مرکز تحقیقات بهداشت روان) مورد استفاده قرار میگیرد، یک ابزار روانشناسی از نوع قلم و کاغذ است که در ارزیابی حافظه دیداری، توانایی ساختاری دیداری فضایی و حافظه بازشناسی دیداری کاربرد دارد.
ویژگیها و ساختار آزمون
- این آزمون شامل چهار مرحله است: کپی شکل، یادآوری و ترسیم پس از ۳ دقیقه، یادآوری تأخیری، بازشناسی.
- اجرای آزمون به صورت فردی توسط روانشناس بالینی و برای افراد در محدوده سنی ۸ تا ۸۹ سال طراحی شده است.
- نمرهدهی بر اساس صحت و مکان ترسیم هر بخش از شکل با نمرات 0 تا 2 انجام میشود و مجموع نمرات واحدهای ترسیم امتیاز خام را شکل میدهد که دامنه آن بین 2 تا 36 است.
اعتبار و روایی آزمون
این آزمون از نظر روایی سازه مورد بررسی قرار گرفته است. اعتبار سازه با تحلیل همبستگیهای درونی میان نمرات آزمون و عملکرد در WAIS-R صورت گرفته است که نشاندهنده انطباق مناسب ساختار سنجش شده آزمون با مفاهیم مورد نظر میباشد.
پایایی آزمون
برای سنجش پایایی، از روشهای مختلفی استفاده شده است:
- اسپیرمن براون: ضریب پایایی بین درجهبندیکنندگان بین 0.93 تا 0.99 گزارش شده است که نشاندهنده بالاترین میزان توافق در نمرهدهی و تفسیر نمرات است. این یافتهها از مطالعات بنت-لوی 1984، لوینگ و همکاران 1990، استراس و اسپیرین 1991 استخراج شدهاند.
- بازآزمایی (تست-ریتست): ضریب پایایی بازآزمون با میانگین فاصله 184 روز با ضریب همبستگی پیرسون برای یادآوری فوری 0.75، یادآوری تاخیری 0.88 و بازشناسی 0.87 به دست آمده است. این ضرایب نشاندهنده ثبات قابل قبول نتایج آزمون در طول زمان هستند.
کاربردهای بالینی و پژوهشی
این آزمون ابزاری معتبر و قابل اتکا برای ارزیابی عملکردهای مختلف حافظه دیداری و تواناییهای فضایی در بیماران و افراد عادی است و میتواند در تشخیص و پیگیری مشکلات شناختی نقش مهمی ایفا کند.