فرم اصلی پرسشنامه بهزیستی معنوی (فرم بلند)
این پرسشنامه توسط دهشیری و همکاران (1388) طراحی شده است و هدف اصلی آن سنجش میزان بهزیستی معنوی افراد میباشد. فرم شامل ۴۰ سوال با مقیاس لیکرت پنج درجهای از «کاملاً مخالفم» تا «کاملاً موافقم» است که نمرهگذاری آن از ۱ تا ۵ انجام میشود. این پرسشنامه به کمک چهار خردهمقیاس زیر بهزیستی معنوی را ارزیابی میکند:
- ارتباط با خدا
- ارتباط با خود
- ارتباط با دیگران
- ارتباط با طبیعت
نمرهگذاری در پرسشنامه به این صورت است که هر سوال نمرهای بین ۱ تا ۵ دریافت میکند و جمع نمرات ۴۰ سوال نشاندهنده میزان کلی بهزیستی معنوی فرد است.
شاخصهای اعتبار و روایی
برای این پرسشنامه، اعتبار و روایی در ابعاد متعددی بررسی شده است که عبارتند از:
- روایی ظاهری
- روایی سازه
- روایی محتوا
- روایی پیشبین
- روایی همزمان
در مطالعه دهشیری و همکاران (1388) همبستگی مثبت و معنادار نمرات پرسشنامه با مقیاس بهزیستی معنوی، مقیاس رضایت از زندگی و آزمون دینداری معبد، نشاندهنده روایی همگرای قوی این پرسشنامه بود. همچنین همبستگی منفی و معنیدار با نمرات اختلال روانی، روایی واگرای آن را تأیید کرده است.
نتایج تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی نیز مؤید روایی سازه پرسشنامه است.
شاخصهای پایایی
پرسشنامه از نظر پایایی نیز دارای نتایج قابل قبول است که شامل موارد زیر میباشد:
- آلفای کرونباخ: ضریب آلفای کرونباخ کل پرسشنامه 0.94 و در خردهمقیاسها به ترتیب 0.93، 0.92، 0.91 و 0.85 گزارش شده است.
- بازآزمایی (Test-retest): ضریب پایایی بازآزمایی کل پرسشنامه 0.86 و برای خردهمقیاسها به ترتیب 0.81، 0.89، 0.81 و 0.80 میباشد.
- اسپیرمن-براون، کودر-ریچاردسون، فرمهای موازی و تنصیف: از شاخصهای مهم پایایی ذکر شده هستند، هرچند جزئیات عددی آنها ارائه نشده است.
روش اجرا و نمرهگذاری
پرسشنامه به صورت قلم و کاغذ اجرا میشود. نمرهگذاری با توجه به سوالات هر خردهمقیاس به شرح زیر است:
| خردهمقیاس | شماره سوالات مربوطه |
|---|---|
| ارتباط با خدا | 2، 9، 13، 16، 19، 23، 29، 32، 35، 38 |
| ارتباط با خود | 4، 7، 11، 14، 21، 25، 27، 31، 36، 40 |
| ارتباط با دیگران | 1، 5، 8، 12، 15، 18، 22، 28، 34، 37 |
| ارتباط با طبیعت | 3، 6، 10، 17، 20، 24، 26، 30، 33، 39 |
هر خردهمقیاس از مجموع سوالات مرتبط خود نمره کسب میکند و مجموع این نمرات نمره کل بهزیستی معنوی را تشکیل میدهد.
منبع اصلی و کاربرد
این پرسشنامه در مقاله «رابطه بین بهزیستی معنوی و سلامت روانی دانشجویان» توسط دهشیری، جعفری، سهرابی و نجفی محمود (1388) منتشر شده است و در زمینه سنجش میزان بهزیستی معنوی کاربرد دارد.