فرم اصلی - مقیاس وسواس فکری-عملی ییل-براون (Y-BOCS)
مقیاس وسواس فکری-عملی ییل-براون که توسط گودمن و همکاران در سال 1989 طراحی شده است، ابزاری دقیق برای ارزیابی شدت اختلال وسواس فکری-عملی میباشد. این فرم اصلی شامل 10 ماده است که به طور جداگانه 5 جنبه وسواس فکری و 5 جنبه اجبارهای عملی را ارزیابی میکند و برای هر یک نمره مستقلی اختصاص میدهد.
ویژگیهای فرم اصلی
- روش اجرا: به دو شکل خودگزارشی و بالینی قابل اجراست و مدت زمان تکمیل آن حدود ۱۵ دقیقه است.
- شیوه نمرهگذاری: هر بخش از صفر تا چهار نمره گرفته میشود؛ دامنه نمرات برای زیرمقیاسهای وسواس و اجبار از 0 تا 20 و برای کل مقیاس از 0 تا 40 است.
- کاربرد امتیازها: نمره 16 و بالاتر به عنوان نقطه برش در مطالعات دارویی استفاده میشود. همچنین بیماران مبتلا به وسواس متوسط معمولاً نمرهای در حدود 25 و بالاتر، وسواس شدید بالای 30 و وسواس بسیار شدید بالای 35 دارند.
روایی و پایایی فرم
مطالعات متعددی نشان دادهاند که پرسشنامه ییل براون از روایی و ثبات درونی بالایی برخوردار است:
- روایی همزمان: ضریب همبستگی 0.74 میان پرسشنامه ییل براون و مقیاس CCI-OCS (Clinical Compulsive Impression-Obsessive Compulsive Scale) گزارش شده است (حیدری پهلویان، 1372).
- پایایی درونی: ضریب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه برابر با 0.89 و پایایی بین ارزیابان 0.98 گزارش شده است (حیدری پهلویان، 1372).
مرجع علمی معتبر این مقیاس: Kaplan & Sadocks (2005) در کتاب جامع روانپزشکی (pp 947) نیز روایی و پایایی این فرم را تایید کردهاند.
شرح مقیاس و کاربردها
این پرسشنامه در واقع یک مصاحبه نیمه ساختاریافته است که شدت نشانههای وسواس فکری-عملی را بدون توجه به نوع یا تعداد این نشانهها ارزیابی میکند. این ویژگی، فرم را برای استفاده در پژوهشهای روانشناسی بالینی و کاربردهای درمانی مناسب میسازد.
سازمان ارائهدهنده و جامعه مخاطب
| ویژگی | شرح |
|---|---|
| سازنده | گودمن و همکاران |
| سال انتشار | 1989 |
| سازمان | انستیتو روانپزشکی تهران (مرکز تحقیقات بهداشت روان) |
| تعداد سوالات | 10 ماده (5 وسواس فکری، 5 وسواس عملی) |
| زبان | فارسی (اصلاح شده برای جامعه فارسیزبان) |
| کلیدواژهها | اختلال وسواس فکری و عملی، آسیبشناسی روانی، مقیاس سنجش وسواس |
فرم اصلی پرسشنامه ییل براون از جمله ابزارهای استاندارد برای تشخیص و اندازهگیری شدت اختلال وسواس فکری-عملی است و دانشجویان، پژوهشگران و متخصصان روانشناسی بالینی میتوانند آن را در مطالعات و مصاحبههای بالینی خود مورد استفاده قرار دهند.