بررسی عوامل فرهنگی-اجتماعی موثر بر هویت مذهبی جوانان: مطالعه موردی جوانان شیراز

بررسی عوامل فرهنگی-اجتماعی موثر بر هویت مذهبی جوانان: مطالعه موردی جوانان شیرازنویسنده: مریم سروشسال دفاع: 1380رشته: جامعه‌شناسیاستاد راهنما: دکتر محمد تقی ایماناین پایان‌نامه با هدف بررسی عوامل موثر بر هویت مذهبی جوانان، نمونه‌ای 400 نفره از جوانان 19 تا 35 ساله شهر شیراز را با روش پیمایشی مورد مطالعه قرار داده است. داده‌ها از طریق پرسشنامه جمع‌آوری شده و برای تبیین هویت مذهبی از نظریه آنتونی گیدنز بهره گرفته شده است.مطابق این نظریه، عواملی همچون میزان جهانی‌شدن، رضایت‌مندی سیاسی، میزان دنیاگرایی (سکولاریسم)، جنسیت، میزان مذهبی بودن دوستان و والدین، رتبه شغلی و تحصیلات بر هویت مذهبی تأثیرگذار هستند.نتایج تحقیق نشان می‌دهد که مهم‌ترین متغیرهای موثر به صورت مستقیم عبارتند از میزان مذهبی بودن والدین و دوستان، دنیاگرایی و جنسیت. سایر متغیرها مانند رضایت‌مندی سیاسی، جهانی‌شدن و وضعیت تاهل اثرات غیرمستقیم بر هویت مذهبی داشته‌اند. تحلیل مسیر بیانگر اهمیت بیشتر اثرات مستقیم نسبت به اثرات غیرمستقیم است و بیشترین تأثیر بر جوانان از طریق گروه‌های دوستی و والدین آنها حاصل می‌شود.علاوه بر این، دنیاگرایی به صورت منفی بر هویت مذهبی تأثیر گذاشته است، یعنی افزایش دنیاگرایی با کاهش هویت مذهبی همراه بوده است. همچنین جنسیت نیز در این رابطه موثر بوده و زنان نسبت به مردان مذهبی‌تر شناخته شده‌اند، هرچند این متغیر تأثیر قابل توجهی نداشته است.نتایج تحلیل مسیر مدل نظری نشان می‌دهد که اثرات مستقیم حدود 70 درصد از واریانس هویت مذهبی را تبیین می‌کند که 55 درصد آن ناشی از اثرات علی و مابقی به عوامل غیر علی مربوط است. این یافته‌ها بیانگر مطلوبیت مدل مطرح شده در تحقیق برای بررسی هویت مذهبی جوانان است.