فرم اصلی

معرفی فرم اصلی «سنجش حسادت با تکیه بر منابع اسلامی»

این فرم اصلی بخشی از پرسشنامه سنجش حسادت است که توسط ابوالقاسم ولی زاده و مسعود آذربایجانی در سال 1389 تدوین شده است. پرسشنامه شامل 40 ماده کوتاه پنج گزینه‌ای است که هدف آن سنجش میزان حسادت در افراد بر اساس منابع اسلامی می‌باشد.

ساختار و نحوه اجرای آزمون

• روش اجرا: قلم و کاغذی
• تعداد سوالات: 40 ماده
• عناوین زیرمقیاس‌ها:
  • محور شناختی (E1): شامل 6 ماده (6، 21، 24، 25، 36، 39) با دامنه نمره 6 تا 30
  • محور عاطفی (E1): شامل 22 ماده (4، 5، 9، 10، 11، 12، 13، 14، 15، 16، 17، 19، 22، 27، 29، 30، 31، 32، 33، 35، 37، 38) با دامنه نمره 22 تا 110
  • محور رفتاری (E2): شامل 12 ماده (1، 2، 3، 7، 8، 18، 20، 23، 26، 28، 34، 40) با دامنه نمره 12 تا 60
• شیوه نمره‌گذاری: گزینه‌ها از «کاملاً موافق» (5) تا «کاملاً مخالف» (1) رتبه‌بندی شده و نمره کل بین 40 تا 200 است.
• تفسیر نمره:
  • نمره = 200: نشان‌دهنده حسادت بسیار زیاد
  • نمره = 40: نشان‌دهنده حسادت بسیار پایین
  میانگین کل مقیاس 120 است که معیار مقایسه نمرات آزمودنی‌ها می‌باشد.
• ویژگی‌های پیشگیری از سوگیری: شامل یک سوال صداقت در پاسخ‌دهی و 8 ماده با نمره‌گذاری معکوس (موارد 6، 9، 16، 18، 23، 26، 29، 31)

روایی و پایایی آزمون

این پرسشنامه از طریق چندین شاخص روایی و پایایی مورد ارزیابی و تایید قرار گرفته است:

روایی

• روایی ظاهری: اعتبار آزمون با اجرای آن بر روی 353 نفر و تحلیل آماری تایید شده است.
• روایی سازه: تحلیل واریانس و مقایسه‌های چندگانه بیانگر تمایز بین گروه‌های مختلف و تایید روایی سازه است.
• روایی محتوا: مطالعه نظریه کارشناسان اسلامی نمره روایی 87.6% را نشان می‌دهد که حاکی از روایی محتوایی بالاست.
• روایی پیش‌بین و همزمان: ذکر شده اما توضیح خاصی ارائه نشده است.

پایایی

• آلفای کرونباخ: ضریب پایایی کل آزمون 0.91 گزارش شده که نشان از پایایی بالا دارد؛ در محور رفتاری 0.75 و در محور شناختی-عاطفی 0.87 است.
• گزارش اسپیرمن براون: ضریب همبستگی بین دو نیمه آزمون بین 0.83 و 0.84 است که دلالت بر پایایی دارد.
• تنصیف (Split-half): همبستگی اجزای شناختی، عاطفی، رفتاری با نمره کل بالای 0.7 است.
• دیگر روش‌ها: کودر ریچاردسون، بازآزمایی و فرم‌های موازی ذکر شده اما بدون جزئیات تحلیلی.

کاربرد و هدف

این ابزار جهت سنجش حسادت در افراد طراحی شده و می‌تواند در تحقیقات روان‌شناسی و ارزیابی‌های بالینی مرتبط استفاده شود.

منابع اصلی

ولی زاده، ابوالقاسم؛ آذربایجانی، مسعود (1389). آزمون اولیه سنجش حسادت با تکیه بر منابع اسلامی. روان‌شناسی و دین، سال سوم، شماره دوم، صفحات 45-60.