فرم اصلی آزمون ماتریسهای پیشرونده ریون
آزمون ماتریسهای پیشرونده ریون، یکی از معتبرترین ابزارهای سنجش هوش عمومی (عامل G) است که توسط ریون طراحی و در سالهای 1938 تا 1962 نسخههای آن گسترش یافته است. این آزمون شامل سه فرم اصلی است که فرم اول آن، معروف به فرم اصلی، شامل 60 ماتریس تصویری است که به پنج گروه دوازدهتایی با دشواری افزایشی تقسیم شدهاند.
ویژگیهای فرم اصلی
- تعداد سوال: 60 ماتریس تصویری
- ساختار: پنج گروه دوازدهتایی با سطح دشواری افزایشی
- شیوه اجرا: به صورت فردی یا جمعی
- نحوه نمرهدهی: بر اساس کلید پرسشنامه، مقایسه نمره خام با جدول هنجار، تعیین هوشبهر فرد
شاخصهای اعتبار و پایایی
فرم اصلی آزمون ریون از نظر روایی و پایایی در پژوهشهای متعددی بررسی شده است:
- روایی پیشبین: ضریب همبستگی با پیشرفت تحصیلی برابر با 0.75 گزارش شده است (دفتر مشاوره و تحقیق وزارت آموزش و پرورش، 1373).
- روایی همزمان: با تستهای هوشی بینه و وکسلر برای کودکان و بزرگسالان بین 0.54 تا 0.86 همبستگی دارد (شهنی ییلاق و همکاران، 1384).
از نظر پایایی بازآزمایی نیز مطالعات گستردهای انجام شده است که دامنه ضرایب از 0.55 تا 0.96 گزارش شده است، بسته به فاصله زمانی آزمون مجدد؛ همچنین پایایی تنصیف بین 0.88 تا 0.98 میباشد (منابع متعدد از جمله نقوی، اعظم 1383 و رفیعیان، شکرکن 1379).
پژوهشها در زمینه پایایی و روایی:
| شاخص | نتایج | منبع |
|---|---|---|
| همبستگی روایی پیشبین | 0.75 با پیشرفت تحصیلی | دفتر مشاوره و تحقیق وزارت آموزش و پرورش 1373 |
| روایی همزمان | 0.54 تا 0.86 با تست هوش وکسلر و بینه | شهنی ییلاق و همکاران 1384 |
| پایایی بازآزمایی (1 هفته تا 2 سال) | 0.49 تا 0.96 | رحمانی 1382، نقوی 1383، فالدس و چاپاری 1374 |
| پایایی تنصیف | 0.88 تا 0.98 | رفیعیان و شکرکن 1379 |
| پایایی دو نیمکردن | حداقل 0.90 | نقوی، اعظم 1383 |
کاربرد و اهداف
این فرم به منظور سنجش هوش کلی و ارزیابی هوشبهر افراد در گروههای سنی مختلف طراحی شده است و هم برای کودکان و هم بزرگسالان کاربرد دارد. اجرای آزمون میتواند به صورت فردی یا گروهی باشد و به کمک نمرات آن، میزان هوش عمومی سنجیده و تحلیل میشود.
اطلاعات تکمیلی درباره آزمون ماتریسهای پیشرونده ریون
آزمون اصلی ریون دارای سه فرم است: فرم معیار (Standard Progressive Matrices) با 60 ماتریس، فرم رنگی (Colored Progressive Matrices) با 36 ماتریس رنگی اغلب، و فرم پیشرفته (Advanced Progressive Matrices) دو دفترچهای برای سنجش هوش بزرگسالان با قابلیتهای بالا. این آزمون توسط پژوهشکده علوم شناختی حمایت شده و دارای سابقه پژوهشی و هنجاریابی جامع در ایران است.
کلیدواژهها: هوش، سنجش هوش، آزمونهای هوشی، Intelligence, Intelligence Tests, intelligence assessment