معرفی آزمون ماتریسهای پیشرونده ریون
آزمون ماتریسهای پیشرونده ریون یکی از معتبرترین و شناختهشدهترین ابزارهای سنجش هوش عمومی (عامل G) است که توسط پژوهشکده علوم شناختی معرفی شده است. این آزمون به صورت تصویری طراحی شده و تمرکز آن بر ارزیابی تواناییهای شناختی فرد بدون وابستگی به دانش زبانی یا تحصیلات است.
تاریخچه و نسخههای آزمون
نسخه اولیه فرم اول این آزمون در سال ۱۹۳۸ تهیه شد و در سال ۱۹۴۷ تصحیح گردید. در سال ۱۹۵۶ ترتیب اصلی سؤالات و گزینهها مجدداً بازبینی شد بدون تغییر در جوابهای صحیح. فرم دوم در سال ۱۹۴۷ طراحی شد و از آن زمان تاکنون بدون تغییر باقی مانده است. نسخه سوم در سال ۱۹۴۷ منتشر و در سال ۱۹۶۲ مورد تجدیدنظر قرار گرفت. نسخه رنگی فرآیند فرم دوم آزمون را شامل میشود.
فرمها و ساختار آزمون
- فرم اول (Standard Progressive Matrices): شامل ۶۰ ماتریس یا تصویر است که به ۵ سری ۱۲ تایی تقسیم شدهاند.
- فرم دوم (Colored Progressive Matrices): دارای ۳۶ تصویر است که اغلب آنها رنگی میباشند.
- فرم سوم (Advanced Progressive Matrices): شامل دو دفترچه است که برای سنجش هوش بزرگسالان با کارایی بالاتر (۱۱ سال به بالا) استفاده میشود.
ساختار نمرهدهی و روش اجرا
آزمون به صورت فردی یا جمعی اجرا میشود. نمرهدهی بر اساس کلید پرسشنامه صورت میگیرد و سپس نمرات خام با جدول هنجار مقایسه شده و میزان هوشبهر فرد محاسبه میشود. سؤالات به پنج گروه دوازدهتایی تقسیم شده که سطح دشواری آنها به تدریج افزایش مییابد.
کاربردهای آزمون ماتریسهای پیشرونده ریون
این آزمون عمدتاً برای سنجش هوش عمومی یا عامل G به کار میرود و به دلیل ساختار تصویری و غیرکلامی آن، برای گروههای سنی متفاوت و متنوع قابل استفاده است.
منابع و مراجع مرتبط
- دفتر مشاوره و تحقیق وزارت آموزش و پرورش (۱۳۷۳)
- براهنی و همکاران (۱۳۷۱)
- رحمانی (۱۳۸۲)
- چاپاری (۱۳۷۴)
- طاهری (۱۳۷۲)
