فرم ترجمه شده پرسشنامه ارزیابی رفتاری راتر
پرسشنامه ارزیابی رفتاری راتر ابزاری معتبر برای شناسایی و ارزیابی مشکلات رفتاری کودکان در محیط مدرسه و خانواده است. فرم ترجمه شده موجود، فرم والدین این پرسشنامه را شامل میشود که به صورت قلم و کاغذ توسط والدین تکمیل میگردد. والدین با توجه به مشاهدات خود از رفتار کودک در سال گذشته، به هر عبارت نمره میدهند.
مشخصات فرم والدین پرسشنامه راتر
- تعداد سوالات: 31 عبارت
- موضوعات سوالات: مسائل تندرستی (8 سوال)، عادات (5 سوال)، موارد دیگر (18 سوال)
- نمره گذاری: بر اساس مشاهده والدین از فرزندشان انجام میشود
روایی و پایایی فرم ترجمه شده
این فرم ترجمه شده از نظر روایی محتوا و روایی پیشبین تایید شده است که در تحقیقات مختلف، نمرات مناسب و معناداری را نشان دادهاند.
روایی محتوا
صغری کرمی (1373) با بررسی فرم والدین در گروه نمونه کودکان و نوجوانان زلزله زده، نتایج مقایسه با ارزیابی روانپزشک نشان داد که این پرسشنامه حساسیت 0.97 و ویژگی 0.88 دارد. این پژوهش بر اساس پایاننامه کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شده است.
روایی پیشبین
محمد رومزپور (1374) نیز در پژوهشی، اعتبار این پرسشنامه را با استفاده از توافق تشخیص روانپزشک و پرسشنامه راتر در سطوح معناداری 0.01 و 0.05 گزارش کرده است.
پایداری و روشهای سنجش آن
برای بررسی پایایی یا تکرارپذیری نتایج فرم ترجمه شده، چندین روش به کار گرفته شده است:
- بازآزمایی (Test-Retest): فرج اللهی و همکاران (1388) طی پژوهشی با فاصله دو ماه، ضریب همبستگی 0.74 گزارش کردند. همچنین، رومزپور (1374) ضرایب پایایی را در فاصله 14 روز برای اختلال کلی 0.72 و اختلال هیجانی 0.71 گزارش کرده است. فروع الدین عدل (1372) نیز ضریب همبستگی بازآزمایی را 0.85 عنوان نموده است.
- تنصیف (Split-Half): فروع الدین عدل (1372) با روش دو نیمه کردن، ضریب همبستگی 0.68 را گزارش کرده است.
کاربرد پرسشنامه در ایران
این ابزار خصوصا جهت شناسایی و ارزیابی مشکلات رفتاری کودکان مدرسهای کاربرد دارد و توسط پژوهشگران و متخصصان روانشناسی بالینی به عنوان ابزاری معتبر مورد استفاده قرار گرفته است.
معرفی پرسشنامه اصلی
پرسشنامه ارزیابی رفتاری راتر (Rutter child behavior questionnaire) توسط مایکل راتر در سال 1967 برای تکمیل توسط والدین و معلمان طراحی شده است.
- فرم معلم: شامل 26 سوال که با اضافه کردن و ترکیب سوالات توسط مهریار و همکاران در ایران به 30 سوال افزایش یافته است.
- فرم والدین: شامل 31 سوال در حوزههای مختلف رفتاری و سلامت که توسط والدین نمره گذاری میشود.
فرم معلم در مقیاس لیکرت سه گزینهای نمره گذاری میشود (ندارد=0، تا حدودی=1، کاملاً=2) و نمره برش 13 برای تفکیک کودکان بهنجار از کودکان با مشکل رفتاری تعیین شده است.