معرفی پرسشنامه ارزیابی رفتاری راتر
پرسشنامه ارزیابی رفتاری راتر (Rutter child behavior questionnaire)، ساخته شده توسط مایکل راتر در سال 1967، ابزاری دقیق برای بررسی و تشخیص مشکلات رفتاری کودکان است. این پرسشنامه به دو فرم اصلی تقسیم میشود: فرم معلم و فرم والدین.
جزئیات پرسشنامه
| ویژگی | توضیحات |
|---|
| تعداد سوالات فرم معلم | 30 سوال (شامل 26 ماده اصلی و 4 ماده اصلاح شده توسط مهریار و همکاران) |
| تعداد سوالات فرم والدین | 31 سوال (شامل مسائل تندرستی 8 سوال، عادات 5 سوال و موارد دیگر 18 سوال) |
| شیوه اجرا | قلم و کاغذ |
| شیوه نمرهگذاری فرم معلم | مقیاس لیکرت 3 گزینهای: ندارد=0، تا حدودی=1، کاملاً=2، دامنه نمرات 0 تا 60 |
| زیرگروهها (فرم معلم) |
- پرخاشگری
- اضطراب
- ناسازگاری اجتماعی
- رفتارهای ضد اجتماعی
- اختلال کمبود توجه
|
نمرهگذاری و تفسیر فرم معلم
در فرم معلم، هر عبارت با توجه به مشاهده رفتار کودک توسط معلم نمره داده میشود. نمرات در نهایت به ۵ زیرگروه رفتاری طبقهبندی میشوند:
- پرخاشگری و بیشفعالی (مواد 1، 2، 3، 4، 8، 19، 23)
- اضطراب و افسردگی (مواد 6، 7، 9، 21، 24، 26)
- ناسازگاری اجتماعی (مواد 5، 13، 14، 15، 29، 30)
- رفتارهای ضد اجتماعی (مواد 12، 15، 16، 20، 25، 27، 28)
- اختلال کمبود توجه (مواد 1، 2، 14، 23، 30)
در ایران، نمره 13 و بالاتر در فرم معلم به عنوان شاخص تمایز بین کودکان بهنجار و دارای مشکلات رفتاری تعیین شده است (بخشنامه آموزش و پرورش، 1376).
فرم والدین
فرم والدین شامل 31 عبارت است که والدین (ترجیحاً مادر) با توجه به مشاهده رفتار فرزند خود در سال گذشته، آن را تکمیل و نمرهگذاری میکنند. سوالات این فرم در سه دسته مسائل تندرستی، عادات و سایر موارد جای گرفتهاند که مجموعاً به ارزیابی جامع رفتار کودک کمک میکنند.
کاربردها
این پرسشنامه ابزاری مناسب و قابل اعتماد برای شناخت و ارزیابی مشکلات رفتاری کودکان در محیط مدرسه و اطراف آن میباشد.
منابع و مراجع علمی
مطالعات پایه این ابزار شامل موارد زیر است:
- RUTTER, M. (1967b), ‘A children’s behaviour questionnaire for completion by children: preliminary findings. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 8, 1-11.
- SCHACHAR, R., RUTTER, M., & SMITH, A. (1981). The Characteristics of Situationally and Pervasively Hyperactive-Children - Implications for Syndrome Definition. Journal of Child Psychology and Psychiatry and Allied Disciplines, 22(4), 375-392.
