فرم اصلی

فرم اصلی مرتبط با مقیاس خودناتوان‌سازی

فرم اصلی این مقیاس، ابزار سنجشی است برای ارزیابی گرایش افراد به خودناتوان‌سازی که بر اساس مقیاس مطرح شده توسط جونز و رودوالت (1982) طراحی شده است. این فرم شامل 23 سؤال می‌باشد و ساختار آن به سه زیرمقیاس تقسیم می‌شود:

• خلق منفی
• تلاش
• عذرتراشی

مقیاس به صورت قلم‌و‌کاغذی اجرا می‌شود و جهت امتیازدهی از مقیاس لیکرت با بازه 0 تا 5 (کاملاً مخالف تا کاملاً موافق) بهره می‌برد. روش امتیازدهی به گونه‌ای است که جمع نمره خلق منفی با نمره معکوس تلاش نشان‌دهنده خودناتوان‌سازی رفتاری و جمع نمره خلق منفی با عذرتراشی نمایانگر خودناتوان‌سازی ادعایی است (رییسی و همکاران، 1383).

روایی و پایایی فرم

این فرم از نظر روایی و پایایی دارای شاخص‌های متعددی است که به شرح زیر قابل بررسی است:

شاخص‌های روایی

• روایی ظاهری
• روایی سازه: در مطالعه‌ای با نمونه 245 نفری، همبستگی مقیاس خودناتوان‌سازی با مظاهر مرتبطی مانند عذرتراشی و تلاش کم بین 0.27 تا 0.6 گزارش شده است (کاتلین و لاورنس، 1999).
• روایی محتوا
• روایی پیش‌بین
• روایی همزمان

شاخص‌های پایایی

• آلفای کرونباخ: همسانی درونی فرم بین 0.38 تا 0.7 گزارش شده است (کاتلین و لاورنس، 1999).
• بازآزمایی: استروب (1986) ضریب پایایی 0.76 را توسط روش آزمون مجدد گزارش کرده است.
• اسپیرمن براون
• کودر ریچاردسون
• فرم‌های موازی
• تنصیف

بدین ترتیب، فرم اصلی این مقیاس، ابزاری کاملاً علمی و معتبر برای پژوهش‌ها و ارزیابی‌های روانشناختی مرتبط با روند خودناتوان‌سازی در افراد است.

مستندات و منابع

منبع اصلی فرم، مقیاس ارائه‌شده توسط جونز و رودوالت در سال 1982 است. همچنین تحقیقات بیشتر توسط رییسی و همکاران (1383) و کاتلین و لاورنس (1999) در تایید روایی و پایایی فرم نقش مؤثری داشته‌اند.

ارجاعات:رییسی، فاطمه؛ هاشمی شیخ شبانی، اسماعیل و فاتحی زاده، مریم (1383). رابطه خودناتوان‌سازی تحصیلی دانش‌آموزان با اهداف تسلط، عملکردگرا و عملکرد گریز دانش‌آموز، والدین، معلم و کلاس. فصلنامه تازه‌های علوم شناختی، شماره 23 و 24.Kathleen AM, Lawrence RB. Is the self-handicapping scale reliable in non-academic achievement domains? Personality and Individual Differences 1999; 27(5): 901-11.Strube MJ. An Analysis of the Self-Handicapping Scale. Basic and Applied Social Psychology 1986; 7(3): 211-24.