فرم اصلی مرتبط با مقیاس خودناتوانسازی
فرم اصلی این مقیاس، ابزار سنجشی است برای ارزیابی گرایش افراد به خودناتوانسازی که بر اساس مقیاس مطرح شده توسط جونز و رودوالت (1982) طراحی شده است. این فرم شامل 23 سؤال میباشد و ساختار آن به سه زیرمقیاس تقسیم میشود:
مقیاس به صورت قلموکاغذی اجرا میشود و جهت امتیازدهی از مقیاس لیکرت با بازه 0 تا 5 (کاملاً مخالف تا کاملاً موافق) بهره میبرد. روش امتیازدهی به گونهای است که جمع نمره خلق منفی با نمره معکوس تلاش نشاندهنده خودناتوانسازی رفتاری و جمع نمره خلق منفی با عذرتراشی نمایانگر خودناتوانسازی ادعایی است (رییسی و همکاران، 1383).
روایی و پایایی فرم
این فرم از نظر روایی و پایایی دارای شاخصهای متعددی است که به شرح زیر قابل بررسی است:
شاخصهای روایی
- روایی ظاهری
- روایی سازه: در مطالعهای با نمونه 245 نفری، همبستگی مقیاس خودناتوانسازی با مظاهر مرتبطی مانند عذرتراشی و تلاش کم بین 0.27 تا 0.6 گزارش شده است (کاتلین و لاورنس، 1999).
- روایی محتوا
- روایی پیشبین
- روایی همزمان
شاخصهای پایایی
- آلفای کرونباخ: همسانی درونی فرم بین 0.38 تا 0.7 گزارش شده است (کاتلین و لاورنس، 1999).
- بازآزمایی: استروب (1986) ضریب پایایی 0.76 را توسط روش آزمون مجدد گزارش کرده است.
- اسپیرمن براون
- کودر ریچاردسون
- فرمهای موازی
- تنصیف
بدین ترتیب، فرم اصلی این مقیاس، ابزاری کاملاً علمی و معتبر برای پژوهشها و ارزیابیهای روانشناختی مرتبط با روند خودناتوانسازی در افراد است.
مستندات و منابع
منبع اصلی فرم، مقیاس ارائهشده توسط جونز و رودوالت در سال 1982 است. همچنین تحقیقات بیشتر توسط رییسی و همکاران (1383) و کاتلین و لاورنس (1999) در تایید روایی و پایایی فرم نقش مؤثری داشتهاند.
ارجاعات:رییسی، فاطمه؛ هاشمی شیخ شبانی، اسماعیل و فاتحی زاده، مریم (1383). رابطه خودناتوانسازی تحصیلی دانشآموزان با اهداف تسلط، عملکردگرا و عملکرد گریز دانشآموز، والدین، معلم و کلاس. فصلنامه تازههای علوم شناختی، شماره 23 و 24.Kathleen AM, Lawrence RB. Is the self-handicapping scale reliable in non-academic achievement domains? Personality and Individual Differences 1999; 27(5): 901-11.Strube MJ. An Analysis of the Self-Handicapping Scale. Basic and Applied Social Psychology 1986; 7(3): 211-24.