فرم اصلی پرسشنامه خلاقیت تورنس
فرم اصلی این آزمون یکی از معتبرترین ابزارهای سنجش تفکر خلاق است که طی سالهای متعدد توسط تورنس و همکارانش بازنگری و استاندارد شده است. این فرم مشتمل بر 60 پرسش است که جنبههای مختلف خلاقیت از جمله سیالی، ابتکار، بسط و انعطافپذیری ذهنی و پاسخهای تصویری و شفاهی را مورد ارزیابی قرار میدهد.
روایی و پایایی فرم اصلی
- روایی سازه و همزمان: اعتبار محتوی و سازه توسط تورنس تأیید شده است. روایی همزمان با آزمونهای معتبر دیگر مانند ESP (ضریب همبستگی 0.79)، تفکر خلاق (0.52)، آزمون خواندن گاتز (0.32) و آزمونهای کالیفرنیا در حوزه حساب و زبان (0.26) گزارش شده است.
- پایایی بازآزمایی: تورنس در سال 1974 پایایی آزمون را از طریق بازآزمایی با ضریب 0.88 محاسبه نمود که نشانگر ثبات نسبی آزمون در زمانهای مختلف است.
روش اجرا و نمرهگذاری
این پرسشنامه به صورت خودگزارشدهی (self report) اجرا میشود. به پاسخها به ترتیب الف، ب و ج امتیاز 0، 1 و 2 تعلق میگیرد. مجموع نمرات در بازه 50 تا 120 تقسیمبندی میشود که سطح خلاقیت آزمودنی را از بسیار کم تا بسیار زیاد نشان میدهد:
- 120-100: خلاقیت بسیار زیاد
- 100-85: خلاقیت زیاد
- 85-75: خلاقیت متوسط
- 75-50: خلاقیت کم
- کمتر از 50: خلاقیت بسیار کم
پیشینه و مرجع علمی
آزمون تفکر خلاق تورنس در سال 1986 توسط تورنس در دانشگاه کالیفرنیا بازطراحی و نسخههای جدید آن در سال 1992 توسط وی و گروهی از اساتید دانشگاه کالیفرنیا لسآنجلس ساخته شد. این ابزار توسط مرکز تحقیقات علوم رفتاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان حمایت شده است. از منابع برجسته منتشر شده در این زمینه میتوان به پایاننامههای هنجاریابی در ایران اشاره کرد.
کاربرد
این فرم به طور گسترده برای بررسی و سنجش تفکر خلاق در جمعیتهای مختلف مورد استفاده قرار میگیرد و امکان شناسایی سطوح مختلف خلاقیت را فراهم میسازد.