فرم ترجمه شده شاخصهای اختلال نقص توجه جردن
این فرم ترجمه شده از شاخصهای اختلال نقص توجه جردن مبتنی بر نسخه اصلی اثر دیل جردن (1992) است که برای سنجش میزان اختلال نقص توجه طراحی شده است. فرم شامل بخشهایی برای معلمان (33 پرسش) و والدین (39 پرسش) میباشد و بر اساس یک مقیاس چهار گزینهای لیکرت نمرهگذاری میشود.
ساختار فرم و روش اجرا
فرم معلم شامل دو بخش است: بخش نخست 19 پرسش در زمینه تشخیص اختلال نقص توجه و بخش دوم 20 پرسش درباره سازماندهی. پس از حذف 6 پرسش مرتبط با وضعیت کودک در خانه، فرم معلم 33 پرسش دارد. فرم والدین نیز مشتمل بر 39 پرسش مشابه دو بخش فرم معلم است.
روش اجرا: به صورت قلم و کاغذی انجام میشود.
روش نمرهگذاری: استفاده از مقیاس چهار گزینهای لیکرت (هرگز=1، گاهی اوقات=2، بیشتر اوقات=3، همیشه=4) است. نمره 18 به بالا نشاندهنده وجود نقص توجه و نمرات پایینتر نشاندهنده فقدان آن میباشد.
روایی و اعتبار فرم
روشهای متعددی برای بررسی روایی و اعتبار این فرم به کار رفته است:
- روایی ظاهری، سازه، محتوا، پیشبین و همزمان
از مهمترین نکات روایی محتوا، بررسی همبستگی همگرا بین نمرات آزمون و سطح پیشرفت تحصیلی و توجه است که به صورت معنادار با ضریب همبستگی پیرسون نشان داده شده است (سهرابی و همکاران، 1389).
همچنین تحلیل تفاوت میانگین نمرات دختران و پسران، گروههای عادی و غیرعادی، و ارتباط نمرات آزمون با معدل تحصیلی، نشاندهنده روایی مطلوب فرم بوده است (شهیم، 1379).
پایایی فرم
چند روش در تعیین پایایی این آزمون به کار رفته است:
- آلفای کرونباخ و روش تنصیف که پایایی هر دو بیش از 0.90 بوده است.
- همبستگی بین نظر نمرهگذاران مستند به نتایج جردن (1992) که در سطح معنادار 0.001 گزارش شده است.
- استفاده از فرمهای موازی که پایایی مشابهی را نشان دادهاند.
این نتایج توسط سهرابی شگفتی (1379) و شهیم (1379) نیز تأیید شدهاند.
نکات کلیدی درباره تحلیل دادهها
- تحلیل پرسشهای آزمون با بررسی همبستگی هر پرسش با مجموع نمرات در فرم والدین و معلمان (از 0.54 تا 0.92 در والدین و 0.70 تا 0.92 در معلمان) مؤید کفایت روانسنجی است.
- با آزمون t تفاوت میان گروههای عادی و غیرعادی تحلیل شده و نتیجه جداسازی موفق آنها توسط آزمون تأیید شده است.
کاربرد فرم و منابع مرتبط
این فرم برای سنجش میزان نقص توجه در کودکان و نوجوانان کاربرد دارد و با توجه به پشتوانه پژوهشی و تحلیلهای روانسنجی متعدد، قابل اعتمادی بالایی دارد.
منابع اصلی:
- Jordan, D.R. (1992). Attention Deficite Disorder: ADHD And ADD Sindromes (second Edition).
- سهرابی، نادره و همکاران (1389). کفایت روانسنجی مقیاس شاخصهای اختلال نقص توجه جردن، مجله روشها و مدلهای روانشناختی جلد1، شماره1.
- شهیم، سیما (1379). روایی و پایایی آزمون شاخص اختلال نقص توجه جردن برای استفاده در ایران. چهارمین سمینار سراسری بهداشت روانی و اختلالات رفتاری کودکان و نوجوانان.
- حاجی زاد و حبیبپور (2012). The Efficiency of Self Monitoring Strategy Education on the Increase in Attention and Performance about Mathematics of Students Versus Attention Deficit and Hyperactivity.