آزمون معبد دارای 25 ماده است که عمل به باورهای دینی را اندازه میگیرد. مواد آزمون در چهار حوزه عمل به واجبات عمل به مستحبات، فعالیتهای مذهبی (عضویت در گروههای مذهبی و.. . ) و در نظر گرفتن مذهب در تصمیم گیریها و انتخابهای زندگی قرار دارد. سوالات آزمون با توجه به رفتارهای دینی رایج در جوانان متدین به اسلام انتخاب شده است. هر سوال پنج گزینه دارد که از صفر تا چهار نمرهگذاری میشود. بدین ترتیب کمترین نمره کل صفر به معنی عمل نکردن به هیچ یک از باورهای دینی و بیشترین نمره صد (100) نشان دهنده عمل به همه باورهای دینی به حساب میآید. آزمون معبد با 894 دانشجو (621 دختر و 273پسر) و53 جوان زندانی (25دختر و 28پسر) جمعاً 947 نفراجرا شده است. برای بدست آوردن ویژگیهای روان سنجی آزمون و نیز رابطه عمل به باورهای دینی با ویژگیهای شخصیت و سلامت روان، فرم 90 سوالی آزمون EPQ، پرسشنامه SCL-90 و چک لیست بهداشت روانی MHC (پرآمووکومار، 1992) نیز با مطالعه آزمون معبد به آزمودنیها داده شده است. نتایج: الف) ویژگیهای روان سنجی - پایایی (Reliability) * از طریق باز آزمایی (Retest) 76% * از طریق دو نیمه کردن (Split) 91% ضریب α کرونباخ 94% - اعتبار (Validity) آزمون دارای اعتبار محتوا (صوری و منطقی) بالاست، اعتبار وابسته به ملاک آن از طریق مقایسه افراد مذهبی و غیر مذهبی (دستهبندی همسالان، دستهبندی مربیان و تفاوت نمرههای رندانیان با جوانان مذهبی) با ضریب اعتبار 84%-78% و اعتبار سازه (تفاوت ویژگیهای شخصیتی در آزمونEPQ با توجه به پژوهشهای انجام شده در این زمینه (P
بررسی رابطه جهتگیری مذهبی با سلامت روان
این پژوهش با هدف مطالعه رابطه جهتگیری مذهبی و سلامت روان در میان دانشجویان دانشگاه رازی کرمانشاه در سال تحصیلی 1385-1384 طراحی و اجرا شده است. جامعه آماری پژوهش شامل 9476 دانشجو بود که در نیمسال دوم آن سال مشغول به تحصیل بودند. نمونه تحقیق شامل 485 نفر از این دانشجویان بوده است که به روش نمونهگیری طبقهای نسبی و به صورت تصادفی انتخاب شدند.
برای سنجش جهتگیری مذهبی، پرسشنامهای 70 سوالی با رویکرد اسلامی که دو خردهمقیاس «عقاید و مناسک» و «اخلاقیات» را شامل میشود، به کار گرفته شد. علاوه بر این، سلامت روان با استفاده از مقیاس GHQ-28 ارزیابی گردید که چهار بعد سلامت جسمانی، اضطراب و بیخوابی، عملکرد اجتماعی و افسردگی را مورد بررسی قرار میدهد.
تحلیل دادهها با کمک روشهای آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون و آزمون t برای گروههای مستقل انجام یافت. نتایج نشان داد که بین جهتگیری مذهبی و سلامت روان رابطهای معنیدار وجود دارد (r = -0.34، P < 0.005). همچنین رابطه معناداری بین جهتگیری مذهبی و سلامت جسمانی (r = -0.34، P < 0.005) و همچنین افسردگی (r = -0.37، P < 0.005) حاصل شد.
یافتههای فرعی نشان داد تفاوت معناداری در جهتگیری مذهبی بین دانشجویان متأهل و مجرد وجود ندارد؛ اما سلامت روان این دو گروه متفاوت است. همچنین در مقایسه میان دانشجویان دختر و پسر، تفاوتی در جهتگیری مذهبی وجود داشت اما سلامت روان این دو گروه تفاوت معناداری نداشت. به علاوه، تفاوت قابل توجهی در جهتگیری مذهبی بین دانشجویان دوره روزانه و شبانه مشاهده شد، در حالی که سلامت روان این دو گروه تفاوتی نشان نداد.
نویسندگان
دکتر جهانگیر کرمی، محمود روغنچی، مهتاب شکری
کلیدواژهها
- جهتگیری مذهبی
- سلامت روان
- عقاید و مناسک
- اخلاقیات
اطلاعات همایش
| عنوان همایش | تاریخ برگزاری | محل برگزاری |
|---|---|---|
| چکیده مقالات نخستین همایش بینالمللی گفتگوی علم و دین | 14-11 اردیبهشت 1385 | سالن اجلاس سران |