فهرست تجدید نظر شده علائم روانی (SCL-90-R) و فرم کوتاه SCL-25
فهرست تجدید نظر شده علائم روانی یا SCL-90-R، یکی از پرسشنامههای خودگزارشی معتبر برای ارزیابی علائم روانی و آسیب روانی است که توسط دراگوتیس و همکاران در سال 1983 طراحی شده و فرم کوتاه آن، SCL-25، توسط بهمن نجاریان و ایران داودی در سال 1380 بومیسازی و اعتبارسنجی شده است.
ویژگیهای ساختاری پرسشنامه
| ویژگی |
SCL-90-R |
SCL-25 |
| تعداد پرسش |
90 |
25 |
| ابعاد (زیرمقیاسها) |
- جسمانیسازی (SOM)
- وسواس-اجبار (O-C)
- حساسیت بینفردی (INT)
- افسردگی (DEP)
- اضطراب (ANX)
- خصومت (HOS)
- هراس (PHOB)
- اندیشهپردازی پارانوئید (PAR)
- روانگسستهگرایی (PSY)
|
تکبعدی و متمرکز بر آسیبشناسی روانی عمومی |
| روش اجرا |
قلم و کاغذی |
قلم و کاغذی |
| زمان لازم برای تکمیل |
12 تا 15 دقیقه (امکان تا 30 دقیقه) |
12 تا 15 دقیقه |
| نحوه نمرهدهی |
مقیاس لیکرت 5 درجهای (0 تا 4) بر اساس شدت علائم طی هفته گذشته |
مقیاس مشابه 5 درجهای از صفر (هیچ) تا 4 (شدیدترین حالت) |
مقیاسها و ابعاد روانشناختی SCL-90-R
SCL-90-R شامل 9 بعد روانشناختی مختلف است که ویژگیهای علائم و شکایات ذهنی بیماران را شامل میشوند:
- جسمانیسازی (SOM): علائم جسمی بدون علت ارگانیک
- وسواس-اجبار (O-C): افکار و اعمال وسواسی
- حساسیت بینفردی (INT): مشکلات و نگرانی در روابط بین فردی
- افسردگی (DEP): نشانههای خلق افسرده و کاهش انرژی
- اضطراب (ANX): احساس نگرانی و اضطراب فزاینده
- خصومت (HOS): رفتارهای پرخاشگرانه و خشمگینانه
- هراس (PHOB): ترسهای بیمارگونه و شدید
- اندیشهپردازی پارانوئید (PAR): دیدگاههای پارانوئید و سوءظن
- روانگسستهگرایی (PSY): علائم روانپریشی و تفکیک واقعیت
روش اجرا و نمرهدهی
این پرسشنامه به صورت خودگزارشی تکمیل میشود، یعنی از فرد خواسته میشود تا طیف شدت علائم خود را در طول یک هفته گذشته بر اساس مقیاس 5 درجهای لیکرت (از صفر به معنای هیچ علائمی تا 4 به معنای شدت بالا) علامت بزند.
زمان تکمیل فرم بین 12 تا 15 دقیقه است ولی در انجام دقیقتر ممکن است تا 30 دقیقه نیز زمان نیاز باشد.
کاربردهای بالینی
این ابزار عمدتاً برای ارزیابی اولیه علائم روانی، غربالگری مشکلات روانی و همچنین اندازهگیری اثربخشی درمانهای رواندرمانی به کار میرود.
ارجاعات و منابع
این پرسشنامه در نسخه بازنگری شده آن (SCL-90-R) توسط Dragatis LR منتشر شده است و فرم کوتاه شده آن (SCL-25) توسط بهمن نجاریان و ایران داودی با اعتبارسنجی در مجله روانشناسی در سال 1380 معرفی شده است.
