فرم تعدیلشده شاخص شدت اعتیاد (Slightly Modified Addiction Severity Index - ASI)
شاخص شدت اعتیاد (ASI) توسط مک لیلان و همکاران در سال 1992 ارائه شده است و به عنوان یک ابزار ارزیابی و تشخیصی استاندارد در حوزه مصرف مواد شناخته میشود. این شاخص بهمنظور اندازهگیری شدت مشکلات مرتبط با اعتیاد در چند زمینه مختلف طراحی شده است.
ساختار و محتوای شاخص
فرم تعدیل شده شاخص شامل 116 سوال است که در 6 زیرمقیاس اصلی دستهبندی شدهاند:
- وضعیت طبی: شامل 13 سوال
- وضعیت مصرف مواد: 14 سوال
- وضعیت قانونی: 25 سوال
- وضعیت شغلی: 14 سوال
- وضعیت روابط خانوادگی و اجتماعی: 23 سوال
- وضعیت روانشناختی: 22 سوال
نسخه اصلی شاخص شامل 164 سوال بود که نسخه تعدیلشده آن از نظر تعداد سوالات کاهش یافته و برخی اصلاحات در آن لحاظ شده است.
روش اجرای شاخص
این ابزار به صورت مصاحبه بالینی-پژوهشی نیمهساختارمند اجرا میشود. مدت زمان اجرای نسخه اصلی در زمان پذیرش بیمار بین 45 تا 75 دقیقه متغیر است و در دورههای پیگیری بین 20 تا 25 دقیقه طول میکشد، زیرا سوالات مربوط به طول عمر حذف شدهاند. در نسخه تعدیل شده، مقیاس نمرهدهی از مقیاس 10 نمرهای (0 تا 9) به مقیاس 5 نمرهای (0 تا 4) کاهش یافته است.
روش نمرهدهی و تفسیر نتایج
ASI علاوه بر سنجش مقدار، دوره و شدت مصرف مواد، قادر است مشکلات طبی، اجتماعی و روانپزشکی مرتبط با مصرف مواد را نیز اندازهگیری کند. در هر بخش این ابزار، یک نمره کلی ترکیبی بین 0 تا 1 به دست میآید که وضعیت فرد در آن بخش را نشان میدهد.
نشانه های خاص در نمرهدهی عبارتند از:
- X : سوالاتی که پاسخ داده نشدهاند
- N : سوالاتی که در مورد فرد صدق نمیکند
همچنین برای پاسخهای مربوط به طول مدت به صورت زیر عمل میشود:
- دوره زمانی 14 روز یا بیشتر، معادل یک ماه شمرده میشود
- دوره زمانی 6 ماه یا بیشتر، معادل یک سال لحاظ میشود
مرجعها و مطالعات مرتبط
این ابزار در مطالعات متعدد مورد بررسی اعتبار و پایایی قرار گرفته است. از جمله منابعی که در خصوص ASI و اعتبارسنجی آن منتشر شده میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عاطف وحید، محمدکاظم و همکاران. بررسی پایایی و روایی ASI در تهران (در دست انجام)
- مکری، آذرخش و همکاران (1387). ارتباط میزان ولع مصرف با ابعاد مختلف شدت اعتیاد در معتادان تزریقی هرویین. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران
- McLellan و همکاران (1995). نسخه پنجم شاخص شدت اعتیاد. Journal of Substance Abuse Treatment
کاربردهای شاخص شدت اعتیاد
ASI یک ابزار جامع ارزیابی مشکلات مرتبط با مصرف مواد است که در مراکز درمانی، پژوهشی و بالینی جهت تشخیص و پایش وضعیت بیماران مبتلا به اعتیاد کاربرد دارد. با استفاده از این شاخص میتوان وضعیت فرد را در زمینههای متعدد از جمله پزشکی، روانشناختی، اجتماعی و قانونی شناسایی و برنامهریزی درمانی مناسبی ارائه داد.
