راهبردهای مقابله با استرس یا مقابله با موقعیتهای فشارزا (CISS)
راهنمای ارزیابی نحوه رویارویی افراد با مشکلات و موقعیتهای پراسترس که توسط اندلر و پارکر در سال 1990 طراحی شده است، یکی از ابزارهای معتبر و کاربردی در حوزه روانشناسی سلامت روان است.
ساختار و محتوی آزمون
این ابزار شامل 48 سؤال است که در قالب سه زیرمقیاس اصلی طراحی شدهاند:
- مقابله مسئلهمدار: تمرکز بر مدیریت و حل مشکل، شامل 16 ماده.
- مقابله هیجانمدار: تمرکز بر پاسخهای هیجانی به مسئله، شامل 16 ماده.
- مقابله اجتنابی: فرار یا دوری از مسئله که خود به دو بعد سرگرمی اجتماعی و توجهگردانی تقسیم میشود، شامل 16 ماده.
روش اجرا و نمرهگذاری
آزمون به صورت قلم و کاغذ اجرا میشود. آزمودنی در طیف لیکرت از 1 تا 5 تعیین میکند که چگونه در مواجهه با موقعیتهای استرسزا رفتار میکند:
- هرگز = 1
- گاهی اوقات = 2
- معمولاً = 3
- بیشتر اوقات = 4
- همیشه = 5
در صورت پاسخ ندادن به 5 سوال یا کمتر، پژوهشگر میتواند برای آن سوالات امتیاز 3 را ثبت کند. در غیر این صورت، اگر جوابهای بدون پاسخ بیش از 5 عدد باشد، پرسشنامه نمرهگذاری نمیشود.
امتیاز هر زیرمقیاس بین 16 تا 80 متغیر است و کسب نمره بالاتر در هر زیرمقیاس نشاندهنده شیوه غالب مقابله فرد است (حسن شاهی و دارایی، 1384).
کاربرد آزمون
از این پرسشنامه برای ارزیابی نحوه رویارویی افراد با مشکلات و موقعیتهای دشوار در پژوهشهای روانشناسی و بالینی استفاده میشود.
منابع و مراجع
حسن شاهی، محمدمهدی؛ دارایی، مریم (1384). تاثیر راهبردهای مقابله با استرس بر سلامت روان دانشجویان : اثر تعدیلکننده سرسختی روانشناختی. فصلنامه دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، شماره 26.
Endler NS, Parker JDA. Coping Inventory for Stressful Situations (CISS): Manual. 2nd ed. Toronto: Multi-Health Systems; 1999.