نقش جنسیت بم

پرسشنامه نقش جنسیت بم (Bem's Sex Role Questionnaire)

پدیدآورنده: ساندرا بم

سال انتشار: 1974

معرفی پرسشنامه

پرسشنامه نقش جنسیت بم ابزار استانداردی برای اندازه‌گیری مردانگی و زنانگی است که به منظور ارزیابی نقش‌های جنسیتی طراحی شده است. این پرسشنامه مبتنی بر خودسنجی است و افراد هنگام پاسخگویی به صفات مختلف درجه تطابق خود را مشخص می‌کنند.

ساختار پرسشنامه

• تعداد سوالات: 60 سوال
• مقیاس‌های فرعی:
• مردانگی
• زنانگی

روش اجرا

این پرسشنامه به صورت قلم و کاغذ اجرا می‌شود و پاسخ‌دهنده باید با توجه به مقیاس لیکرت 7 درجه‌ای برای هر صفت نمره بدهد.

مقیاس و نحوه نمره گذاری

پرسشنامه در مقیاس لیکرت 7 درجه‌ای امتیازدهی می‌شود که از 1 (هرگز یا تقریباً هرگز درست نیست) تا 7 (همیشه یا تقریباً همیشه درست است) متغیر است. از 60 صفت موجود در پرسشنامه:

• 20 صفت به صورت کلیشه‌ای زنانه
• 20 صفت به صورت کلیشه‌ای مردانه
• 20 صفت خنثی هستند و نمره گذاری نمی‌شوند.

با اجرای پرسشنامه، دو نمره به دست می‌آید:

• نمره مردانگی: با میانگین امتیازات پرسش‌های مردانگی محاسبه می‌شود.
• نمره زنانگی: با میانگین امتیازات پرسش‌های زنانگی محاسبه می‌شود.

شیوه محاسبه نمرات

• نمره مردانگی با محاسبه مجموع نمرات مربوط به عبارات 1، 4، 7، 10، 13، 16، 19، 22، 25، 28، 31، 34، 37، 40، 43، 46، 49، 52، 55 و 58 و تقسیم آن بر 20 به دست می‌آید.
• نمره زنانگی با محاسبه مجموع نمرات مربوط به عبارات 2، 5، 8، 11، 14، 17، 20، 23، 26، 29، 32، 35، 38، 41، 44، 47، 50، 53، 56 و 59 و تقسیم آن بر 20 به دست می‌آید.

عبارات شماره 3، 6، 9، 12، 15، 18، 21، 24، 27، 30، 33، 36، 39، 42، 45، 48، 51، 54، 57 و 60 خنثی هستند و نمره‌گذاری نمی‌شوند.

تفسیر نمرات

برای طبقه‌بندی افراد، حد وسط مقیاس برای مردانگی و زنانگی معمولاً حدود 4.9 تعیین شده است:

• افرادی که در هر دو مقیاس مردانگی و زنانگی امتیاز بالاتر از این حد داشته باشند، دو جنسیتی محسوب می‌شوند.
• افرادی که امتیاز پایین‌تر از این حد در هر دو مقیاس کسب کنند، به عنوان نامتمایز شناخته می‌شوند.

کاربرد پرسشنامه

این پرسشنامه برای اندازه‌گیری دو جنسیتی بودن و سنجش مردانگی، زنانگی و ترکیبات آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

منابع

خمسه‌ای، اکرم (1385). ارتباط میان رفتار جنسی و طرحواره‌های نقش جنسیتی در دو گروه از دانشجویان متاهل. فصلنامه خانواده پژوهی.