معرفی پرسشنامه حل تعارض
پرسشنامه حل تعارض که با عنوان لاتین Conflict Resolution Questionnaire (CRQ) شناخته میشود، توسط ویکز، فیشر و اوری در سال 1991 طراحی شده است. این ابزار 41 سوالی با روش اجرا به صورت قلم و کاغذی خودگزارشگر است و هدف آن سنجش ایدهها و تواناییهای مؤثر در حل تعارض و خلق راهکارهای برد-برد میباشد.
ساختار و زیرمقیاسها
پرسشنامه دارای ده زیرمقیاس است که جنبههای مختلف فرایند حل تعارض را پوشش میدهد:
- دیدن طبیعی تعارض: درک تعارض به عنوان امری طبیعی و اجتنابناپذیر (عبارات 1 تا 4)
- فضا و موقعیت: شناسایی محیط و شرایط تعارض (عبارات 5 تا 8)
- شفافسازی: تبیین دریافتها و برداشتها (عبارات 9 تا 12)
- توجه به نیازها بجای خواستهها: درک عمیق نیازها به جای تمرکز صرف بر خواستهها (عبارات 13 تا 16)
- ایجاد رابطه همکاری: شکل دادن ارتباط مثبت و قدرتمند در تعارض (عبارات 17 تا 20)
- تمرکز بر آینده با یادگیری از گذشته: استفاده از تجربیات گذشته برای تعیین مسیر آینده (عبارات 21 تا 24)
- ارائه گزینههای سود متقابل: پیشنهاد راهکارهایی که به نفع هر دو طرف باشد (عبارات 25 تا 28)
- هدفگذاری: تعریف گامهای عملی و قابل انجام به سمت حل تعارض (عبارات 29 تا 32)
- ایجاد توافق مبتنی بر سود متقابل: تحقق توافقاتی که منافع دو طرف را تأمین کند (عبارات 33 تا 36)
- ملاحظهکاری و مراعات: توجه به دقت و مراعات در تعاملات (عبارات 37 تا 40)
لازم به ذکر است که نمرات برخی عبارات مشخص از جمله 1، 3، 13، 18، 22، 24، 26، 27، 31، 32، 33 و 35 به صورت معکوس امتیازدهی میشوند.
شیوه نمرهدهی
پرسشنامه بر اساس مقیاس لیکرت پنج درجهای طراحی شده است که پاسخدهندگان میزان توافق یا مخالفت خود را نسبت به هر عبارت اعلام میکنند. این شیوه امکان سنجش کیفیتها و توانمندیهای مرتبط با حل تعارض را در قالب کمی فراهم میآورد.
کاربردها و هدفها
این پرسشنامه برای اندازهگیری ایدههای حل تعارض و توانایی فرد در خلق و ارائه راهحلهایی که منافع تمامی طرفین را تامین کند طراحی شده و میتواند در زمینههای مدیریت تعارض، روانشناسی سازمانی، آموزش مهارتهای ارتباطی و مطالعات مرتبط به تعارض به کار رود.
منبع و مراجع
مبنای علمی این ابزار در پایاننامه کارشناسی ارشد هنینگ، ۲۰۰۳ تحت عنوان Evaluation of the conflict resolution questionnaire از دانشگاه تکنولوژی آوکلند آمده است.
